Er is over het laatste (definitieve?) ontwerp al veel te doen geweest. De politiek lijkt zich er een beetje bij te hebben neergelegd. Maar toch is er nog volop discussie en fine-tuning. Hier volgt een directe quote uit het verslag van een recente vergadering van de Welstandscommissie over Entreegebouw, Stadskamer en Poortgebouw. De commissie is weinig gecharmeerd van het toevoegen van glas in de vloer van de Stadskamer en noemt het weinig meer dan een decoratieve maatregel. Er zijn mooiere en effectievere manieren te bedenken om de relatie met het water te versterken. Pas op: lange post.
[Begin quote]Naar aanleiding van de opmerkingen van de commissie, de supervisoren, de rijksbouwmeester en spoorbouwmeester zijn er in de afgelopen maanden diverse planaanpassingen ten opzichte van de eerdere presentaties doorgevoerd. De commissie wordt geïnformeerd over de gewijzigde ontwerprichtingen voor de Catharijneknoop. Voor het Entreegebouw is reeds een bouwaanvraag ingediend, dus hier zal het ontwerp meer op detailniveau besproken moeten worden. Het definitief ontwerp – dat vervolgens uitgangspunt zal zijn voor het conceptbestemmingsplan - voor de Catharijneknoop kan op instemming rekenen van het Atelier Stedenbouw (waar ondermeer de supervisoren, rijksbouwmeester en spoorbouwmeester aan deelnemen), het College van Burgemeester en Wethouders en de gemeenteraad (mits de relatie met het water vanuit de stadskamer wordt verbeterd).
Architect Zaaijer geeft een toelichting op de planaanpassingen. Een samenhangend stedelijk weefsel, de betekenis van hoeken en passages, de aankleding van de stedenbouwkundige ruimte in relatie tot het beoogde karakter en de relatie massa – transparantie zijn belangrijke aandachtspunten geweest in de planontwikkeling. De toevoeging van nieuwe elementen moet passen in de schaal van de stad, bijdragen aan het samenspel van architectuur en stedenbouw en hieraan kwaliteit toevoegen. In het herstel van de Catharijnesingel betekent de knoop een nieuw element, dat water en groen verbindt en bijdraagt aan de beleving ervan. De optimale beleving van de aanwezigheid van water is nog in studie. In een volgende presentatie zal hierop worden ingegaan.
De Catharijneknoop bestaat uit stapsgewijs oplopende elementen. Het entreegebouw en de zwevende glazen stadskamer maken deel uit van de historische stad en oriënteren zich vooral op het straatniveau. Via het poortgebouw wordt de omslag gemaakt naar het +1-niveau. Het entreegebouw is vormgegeven als gemetseld stedelijk blok. Functioneel heeft het gebouw een horizontale oriëntatie, waarin enkele parkeerlagen onder maaiveld, winkellagen en woonlagen zijn onderscheiden. De dakbeëindiging met kroonlijst benadrukt de horizontaliteit. Tevens is er een verticale geleding aangebracht, waardoor dit blok zich voegt in de schaal van de stad. Qua materialisatie en ritme heeft het blok een alzijdige uitstraling, maar uitwerking en detaillering zijn afgestemd op de functies die het gebouw herbergt en op de sfeer van de directe omgeving. In afwijking van de gepresenteerde tekeningen zal voor de penanten in alle gevels een eenduidige breedte worden gehanteerd, maar kan de stramienmaat verschillen. Het streven is hiërarchische verschillen in straten en passages tot uitdrukking te laten komen in vormgeving, uitstraling en materialisatie. Tegelijkertijd moeten functionele en commerciële eisen en eisen met betrekking tot de verwerkingscapaciteit van een groot aantal bezoekers in het oog worden gehouden. Binnen dat spanningsveld kan de detaillering verder onder de loep worden genomen. De passage door het entreegebouw en de stadsstraat tussen het entreegebouw en de Clarenburghoek monden uit in de zwevende glazen Vredenburgkamer. Hier is optimaal gebruikgemaakt van daglichttoetreding. Materialisatie en patroon van de natuurstenen vloer van de stadskamer verwijzen naar de inrichting van het centrale deel van het Vredenburgplein. De overbrugging tussen het Poortgebouw en Hoog-Catharijne is eveneens zwevend en transparant en wordt ingevuld met winkels en horeca.
Conclusie
- De commissie constateert met genoegen dat een kwaliteitssprong is gemaakt ten opzichte van de vorige planpresentaties. Met name de verschijningsvorm van de stadskamer, als zwevend element tussen gebouwen, is sterk verbeterd. De stedenbouwkundige ambitie is de oude binnenstad en het nieuwe Stationsgebied zodanig aan elkaar te verbinden, dat een samenhangend gebied ontstaat van twee verschillende karakteristieken. Om die ambitie waar te maken zal nog een aantal stappen moeten worden gezet.
- De tussenstraat tussen het entreegebouw en de Clarenburghoek moet nog duidelijker als steeg worden gedefinieerd om te laten zien dat deze zich tussen twee stedelijke blokken bevindt. De commissie pleit ervoor de straatwanden aan weerszijden te verduidelijken door hier meer straatgevels te ontwerpen; wanden vormen een straat. De gevels moeten ook beleefd worden ondermeer door de verdiepingsvloeren hiervan los te detailleren. Vanaf het maaiveld moeten de gevels in totale hoogte ervaarbaar zijn en niet gehinderd door de bruggen op verdieping.
- In het samenspel van massa en transparantie moet de uitstraling van het entreegebouw als stevig stedelijk blok nog worden versterkt door de winkellagen een kloeker uitstraling te geven, onder meer door verduidelijking van de gemetselde penanten en het verdiepen van neggen en een kleinere penantafstand. Met name aan de steeg en stadskamerzijde staat het gebouw nog onvoldoende op de grond. De verwevenheid van een horizontale en een verticale geleding in het entreegebouw is nog niet in alle gevels duidelijk leesbaar, waardoor de beoogde alzijdigheid nog niet goed tot haar recht komt. Een eenduidig ritme van stevige gemetselde penanten kan ook hier een versterking betekenen.
- De eenvormige uitstraling van de toegangen tot de steeg tussen het entreegebouw en de Clarenburghoek en de passage door het entreegebouw strookt niet met het streven een hiërarchisch onderscheid in straten en passages tot uitdrukking te brengen. De commissie onderschrijft het advies vanuit het Atelier Stedenbouw om een iconografische benadering van de Clarenburghoek te voorkomen; rond het Vredenburgplein moet een samenhangend stedelijk ensemble ontstaan, waarin alleen het Muziekpaleis een extremiteit vormt.
- Het is cruciaal duidelijke richtlijnen op te stellen voor reclamevoering, zowel ruimtelijk als commercieel handhaafbaar. Bij een volgende planbeoordeling dient de reclamevoering separaat besproken te worden.
- Elementen die in het entreegebouw insnijden, zoals de aansluiting op de brug, vragen een zeer scherpe detaillering. De samenhang van afzonderlijke elementen vraagt verduidelijking.
Verder maakt de commissie enkele opmerkingen over de Catharijneknoop in breder perspectief.
- De hiërarchie in openbare ruimten lijkt te zijn gekoppeld aan materiaalgebruik – met name de toepassing van natuursteen. Een vraag is of de consequente toepassing van natuursteen voor belangrijke ruimten – zowel binnen als buiten – zich niet als 'truc' zal laten ontmaskeren, waardoor het beoogde effect verloren gaat. De commissie twijfelt of de benadering om voor het Vredenburgplein en de Stadskamer te kiezen voor een afwijkende materialisatie, de leesbaarheid van de stedenbouwkundige ruimtes ten goede komt.
- Vooruitlopend op de resultaten van de studie naar een optimale beleving van de aanwezigheid van de singel, spreekt de commissie de hoop uit dat de ontwerpers geen decoratieve oplossing voorstellen (zoals gaten in de vloer), maar een fundamentele benadering kiezen. Denkbaar is het gebouw ter hoogte van de stadskamer te verkorten en de plaat te versmallen, waardoor het water hier meer naar binnen dringt. De kleine uitbouw aan de zuidwestzijde van het entreegebouw is onduidelijk in relatie tot de verschillende bouwmassa's en lijkt een belemmering voor de beleving van het water. In de schetsen is een gebogen vloer van de stadskamer gesuggereerd. Ook die zou de aanwezigheid van de singel zeer goed voelbaar kunnen maken.
- Verticale samenhang tussen de wereld op straatniveau en de wereld erboven is van belang voor de beleving van de overkluizing van de weg. Het is noodzakelijk om een stedenbouwkundig moment te creëren, waarin de singel met bootjes, de weg met auto's en fietsers en de aanwezigheid van winkels in één beeld worden gevat.
- De situering van winkels op de begane grond in het Poortgebouw kan een risicofactor zijn, omdat er in het huidige voorstel van uitgegaan wordt dat er in doorsnede één winkel in gevestigd wordt, dus met een voorzijde maar ook een achterzijde, beide aan een doorgang gelegen. Met glazen puien is dit uitbaattechnisch lastig maar ook een risico ten aanzien van reclamevoering (dichtplakken). Goede doorsnedes en plattegronden van de bebouwing op maaiveldniveau kunnen echter ook kwaliteit toevoegen.
De commissie ziet de doorwerking van de plannen tegemoet.
[einde quote]
vrijdag 5 februari 2010
Welstand over Catharijneknoop
dinsdag 19 januari 2010
Catharijneknoop en plein in Welstand
Vanochtend vergadert de Commissie Welstand en Monumenten over de Catharijneknoop en het nieuwe Vredenburgplein. Daarbij inbegrepen zijn ook het Entreegebouw, dat een aangepast ontwerp kent, met name ten aanzien van geveluitwerking en het deel Achter Clarenburg. Over de Catharijneknoop is onlangs in de gemeenteraad uitgebreid gesteggeld met als uitkomst dat de vloer deels in glas zal worden uitgevoerd. We zijn benieuwd hoe Welstand tegen deze oplossing aankijkt.
Voor een geschiedenis: zie ook deze post of de notulen van de commissie van 12 februari, 9 september 2009 en 2 februari 2008. Verslag van deze vergadering volgt over minimaal 2 weken.
Overigens is er vanavond ook weer een schouw, die niet meer zo mag heten. We verwachten dat het dempen van de bak en alle verkeersmaatregelen daaromheen een belangrijke rol zullen spelen. Voor wie het niet weet: de projectorganisatie organiseert periodiek 'schouwen' voor geïnteresseerden waarbij alles passeert dat in de komende maanden speelt in het stationsgebied. De laatste waren niet zo goed bezocht, maar dat kan veranderen nu het werk echt begint.
We vonden 'schouw' wel een mooi woord en waren er helemaal aan gewend. Infoavond is zo... wat zal ik zeggen... prozaïsch.
woensdag 30 december 2009
Vredenburggarage
Een garage van vijf lagen diep bouwen in een drukke Nederlandse binnenstad waar ook nog eens water overheen loopt, houdt heel wat ingenieurs van de straat. We hebben het over de Vredenburggarage, die gelijktijdig met de bouw van het Entreegebouw zal worden uitgebreid en verdiept. Het kaartje toont daarvan de contouren in verschillende kleuren.
Enige tijd geleden publiceerde het tijdschrift 
Geotechniek over het grondmechanisch onderzoek dat is uitgevoerd in verband met deze parkeergarage. Het is hier te vinden.
Inmiddels is het verhaal ook in de proceedings van een internationale conferentie terecht gekomen. We willen het u niet onthouden. Op pagina drie staat in het kort uitgelegd hoe de constructievolgorde is. In april van dit jaar hebben we een stukje geschreven over de bouwtechniek die daarbij wordt toegepast: diepwandtechniek. Er wordt een sleuf gegraven tot wel 60 meter diep waarin spanwanden worden gehangen die de kelder zijn stevigheid moeten geven.
Er komt nogal wat bij kijken, ook gezien het water, de bestaande bebouwing en het Poortgebouw, die op de kelder wordt gezet. En kennelijk weet men niet eens precies hoe de buurman, het gebouw van V&D is gefundeerd, aldus het stuk. Want wat je niet wilt, is dat links en rechts scheuren verschijnen terwijl je onbekommerd aan het draineren bent. Hoe stevig staat het nieuwe Muziekpaleis straks eigenlijk?
Dit project zal nog heel wat voeten in de aarde gaan hebben.
vrijdag 14 augustus 2009
V&D betwist Entreegebouw HC
I
s er sprake van een stevige burenruzie in de dop? Als je de negen pagina's zienswijze op de vrijstellingsaanvraag voor het Entreegebouw Hoog Catharijne leest, opgesteld door de advocaat van V&D, La Place en gebouweigenaar IEF Berlage, belooft het nogal wat. Afgaande op de inhoud ziet men het gebouw helemaal niet zitten. Maar het is natuurlijk ook een spel, het bouwen aan een goede onderhandelingspositie, proberen er zoveel mogelijk uit te slepen.
Er zijn twee zienswijzen ingediend in het kader van de Art. 19 vrijstellingsprocedure voor het Entreegebouw die in juni in gang is gezet. Een is van de stichtingen BOCP, SSHSU, SSLU, SZOU, SBCAE, SCAE en UBS, de ander van V&D en zakelijke vrienden. Nu was ik van de zienswijzen van de afkortingen-stichtingen niet echt onder de indruk. Het stuk van Lambo verwees vooral naar eerdere ingediende zienswijzen voor het woonwinkelgebouw, Muziekpaleis en OV-terminal en bracht geen nieuwe argumenten in stelling. En het argument dat deze invulling niet de wens is van de Utrechtse bevolking, lees: niet volgens de uitkomst van het referendum, heeft na zeven jaar toch wel aardig aan kracht ingeboet.
Heel anders is het met de negen dichtbedrukte pagina's van de jurist van V&D, La Place en IEF Berlage. Ik denk dat de gemeente en Corio daar wel een dikke kluif aan hebben. Bottom line: er mag geen vrijstelling worden verleend omdat (1) V&D er op vele manieren door wordt benadeeld en (2) de vrijstellingsprocedure bestuursrechtelijk en wettelijk niet aan de eisen voldoet.
V&D betoogt dat het entreegebouw hun bedrijfsvoering nadelig zal beïnvloeden. Omdat er straks twee loopassen zullen zijn, rekent men op een teruggang van 50% aan passanten en daardoor verlies aan klandizie. Ze rekent voor dat ze door gevelaanpassingen zichtbaarheid en winkelruimte zal kwijtraken. Ook spreekt men van een 'duurzame ontwrichting van de detailhandelsstructuur' door overbewinkeling, en ergens anders ook van een 'slecht windklimaat voor slentergebied'.
In het stuk komen nog meer ruimtelijke bezwaren aan bod, bijvoorbeeld de krappe ingangen van de parkeervoorziening en het feit dat de woningen boven het Entreegebouw te dicht bij de gevel van V&D gesitueerd zijn. Men voorspelt geluid- en geuroverlast door bedrijvigheid en keukens in het V&D-complex. Overigens trekt men überhaupt de woonkwaliteit van deze woningen in twijfel, ook als gevolg van de Corio-activiteiten zelf.
Tot zover de belangrijkste inhoudelijke grieven. Pijnlijker wordt het als men betoogt dat de vrijstellingsprocedure niet voldoet aan de wettelijke eisen. Het zou niet volgens de oude WRO maar volgens de nieuwe wet moeten worden ingediend, want de bouwaanvraag zou na 1 juli 2008 zijn gedaan. Er zouden onvoldoende relevante stukken ter inzage hebben gelegen en de stukken die er lagen waren niet altijd de meest recente. Daarmee verzaakt men de actieve openbaarmakingsplicht, en dat mag dus niet, zegt art. 3.11 van het Awb.
Dat deze brief wel de grenzen opzoekt, blijkt uit argumenten waar V&D eigenlijk niets mee te maken heeft. Zo spreekt men over ontbreken van een monumentenvergunning, oppervlaktewatertoets niet ter inzage, ontbreken schonegrond-verklaring, ontbreken ontheffing in kader flora- en faunawet, geen inschatting planschade-risicoanalyse, en zo kan ik nog een tijdje doorgaan. Ja, ook V&D is begaan met kasteelresten, muurvarens en broedende eksters.
In de afsluitende paragraaf wordt opnieuw betoogd dat de vrijstellingsaanvraag niet aan de wettelijke eisen voldoet waarbij men verwijst naar een uitspraak van de Raad van State van 31 mei 2006. Dat belooft nog wat.
maandag 3 augustus 2009
Zienswijsheid
Met het aflopen van de termijn waarop zienswijzen op de vrijstelling WRO Art. 19 voor het nieuwe entreegebouw Hoog Catharijne konden worden ingediend, blijkt dat er in ieder geval twee interessante zijn: een van Lambo en consorten en een van V&D, de buurman dus.
Het verhaal van de vier stichtingen staat uitgebreid op de AD/UN-site en roept behoorlijk wat emoties op bij de reageerders. Mijn indruk is dat het tij van de publieke opinie aan het keren is.
Tot nu toe werd er schouderophalend gedaan over de vergunningen en de luchtkwaliteit, maar nu is er toch wel wat boosheid te bespeuren over de dreiging van langdurige beroepsprocedures.
Nu zal het met eventuele vertragingen als gevolg daarvan wel loslopen, want het is nog zeker drie jaar voordat met de bouw wordt begonnen. Eerder kan niet, want De Vredenburg moet eerst worden opgeleverd en P&C moet er zijn intrek nemen. Dan pas kan sloop van dat winkelpand plaatsvinden.
Anyway. Ik ga me in de argumentatie van de beide zienswijzen verdiepen. Lambo en de terminator, dat weten we nu wel. Wat V&D in te brengen heeft lijkt me interessanter. Maar hun inzet zal niet zijn om de boel te frustreren.
vrijdag 31 juli 2009
Second Life
Is het een idee dat in de toekomst de procedure-oorlog in het Stationsgebied in een parallel universum als Second Life, beter nog WoW, wordt gevoerd? Dan hoeven we in dit leven niet tegen de onttakeling aan te kijken. En als dat een succes is kunnen we het nieuwe Hoog Catharijne ook in Second Life bouwen. In First Life leggen we dan een park aan. Iemand zin een avatar voor de terminator te programmeren? Zucht...
woensdag 8 juli 2009
Entreegebouw HC, deel 2
Gisteren naar de infobijeenkomst geweest rondom de start van de procedures van het Entreegebouw van HC op het Vredenburg. In telegramstijl wat waarnemingen. Primeur: impressie van een nieuw, voorlopig Stadskamerontwerp.
Aanvang van de bouw is bepaald op begin 2012. Eerst moet het woonwinkelgebouw klaar zijn en een onherroepelijke bouwvergunning op tafel liggen. De bouwvergunning loopt parallel met de Art. 19-procedure. Het vierkante blok Entreegebouw is fase DO. De toren bij Achter Clarenburg en het blokje aan de singel naast V&D zijn nog in studie. Over met name de hoogte en vorm van die toren is wat discussie gaande.
De enorme parkeergarage strekt zich veel verder uit dan het gebouw zelf, het omvat de fundamenten van Stadskamer en Poortgebouw, ook al komen deze objecten pas later in procedure.
Op de drie lagen winkels komen drie lagen appartementen en stadswoningen. Deze hebben uitzicht op een binnenplaats.
Beide loopcorridors zijn vijftien meter hoog en hebben glazen daken. De ene corridor is de begrenzing met V&D, de andere loopt door het gebouw. Ze zijn in het midden verbonden met een binnenplein.
Dwarsdoorsnedes. Merk op dat het gebouw bijna net zo diep als hoog is. Er komt een nieuwe P die aansluit op de al bestaande P van Vredenburg, het streepje helemaal links. Hij is gesitueerd onder Vredenburgplein, Entreegebouw, singel en Poortgebouw. De entrees komen ter hoogte van Knipstraat en Westerstraat.
De eerste verdieping van het complete complex. Geel is V&D. De Stadskamer en de linker Radboudtraverse (tussen OV-terminal en stadskamer) blijven 24 uur open, de rest wordt 's avonds afgesloten.
De begane grond. Het Entreegebouw is het groene blok boven. Merk op hoe massief het HC-complex gaat worden: groene delen zijn uitbreidingen met winkels en kantoren. Het dijt aan alle kanten uit, de Stationsstraat wordt overkapt en dichtgebouwd: daar kan geen muis meer door.
De laatste studieversie van de Stadskamer gezien vanaf het zuiden. Opvallend zijn een grote witte luifel, een ononderbroken glazen wand en dak, zonder het 'netwerk' uit eerdere impressies. Het terrasje op niv. +1 is losgekoppeld van de wand. Niet zichtbaar: bestratingspatroon van buitenruimte wordt doorgetrokken in de Stadskamer. Ik vind dit een enorme verbetering ten opzichte van eerdere ontwerpen!
De Stadskamer is overigens geen onderdeel van de procedure.
Op cu2030 zijn enkele nieuwe [impressies] toegevoegd, ter aanvulling ook de bouwputbeeld-foto's van de [maquette] uit november. Het gebouw is daarop goed te zien.
(Beelden: foto's van tekeningen, bron Corio/Altoon+Porter)
dinsdag 7 juli 2009
Entreegebouw HC in Art. 19
Vanavond geeft tijdens een informatiebijeenkomst in het infocentrum het architectenbureau Altoon & Porter een toelichting op het ontwerp van het nieuwe entreegebouw van Hoog Catharijne. ING Real Estate vertelt over de woningen. Deze sessie wordt georganiseerd in het kader van het starten van een WRO Art. 19-procedure (oude wet), waarbij iedereen zienswijzen mag indienen. De procedure moet uitmonden in een vrijstelling op het bestemmingsplan. Aangezien het bouwplan eigenlijk al in kannen en kruiken is, is het zienswijzen-circus van weinig betekenis. Voor de juridische procedures zullen de plannenmakers wel voldoende buffer inbouwen. Het gebouw is een uitvloeisel van de BOO/BPO Vredenburg die de gemeente en Corio enkele jaren geleden zijn overeengekomen.
Het grote gebouw omvat twee lagen winkels, een aantal lagen woningen met een binnenplaats en een forse parkeerkelder, deels onder het water van de singel. De gevel van het nieuwe gebouw schuift een flink stuk op ten opzichte van het huidige P&C, waardoor het van het Vredenburgplein een flink stuk afsnoept. Hier een [link] naar cu2030 met wat meer details.
woensdag 1 juli 2009
Info-avonden
Vanavond is er een info-avond over het Stadskantoor, volgende week net zo'n avond maar dan rondom het nieuwe entreegebouw van HC aan het Vredenburg. De info-avonden worden georganiseerd als opmaat voor de (oude) WRO Art. 19 procedures, waarbij vrijstelling op het bestemmingsplan moet worden gevraagd. Hierbij kan men zienswijzen indienen, mondeling en schriftelijk.
Tot nu toe heb ik niet gezien dat er iets wordt overgenomen uit die zienswijzen, het is eigenlijk een zinloze exercitie. Zeker bij het Stadskantoor, dat is al helemaal in kannen en kruiken, en voor de toekomstige gebruikers (ambtenaren) gaat het allemaal in relatief grote transparantie. Dat dit gebouw er ook in 2012 zal staan, geloof ik wel. Het entreegebouw is daarentegen een blackbox-verhaal, dat is Corio's feestje, een bouwwerk op de paragrafen van de BOO/BPO. Het is nu losgeweekt van Stadskamer en Poortgebouw, terwijl het eigenlijk daarmee toch onlosmakelijk zal zijn verbonden. Benieuwd of de Vredenburg-parkeerkelder hieronder valt. Het is toch een adembenemend stukje verticaal ruimtegebruik: net zo hoog als diep. Ook benieuwd of de acht verdiepingen tellen de toren bij Achter Clarenburg, tegen het advies van de Welstandscommissie, nog is gehandhaafd.
Waar blijven de Art. 19 stukken van de Radboud/Stationsstraat-verbouwing? Daarop zijn in januari heel wat zienswijzen ingediend, enkele heb ik er al van kunnen bestuderen. De zienswijzen zijn een indicatie voor de rechtszaken die mogelijk zullen volgen om de bouwvergunning aan te vechten. Interessante kost dus. De aanpassing van de Stationsstraat komt erop neer dat deze straat net zo dood gemaakt gaat worden als de [Westerstraat]. Erger nog, er komt een betonplaat overheen. Ik snap niet dat Utrecht dat wil. Dan heb je echt niet geleerd van je fouten.
De avonden beginnen om 19.00 uur, zie cu2030.
woensdag 6 mei 2009
Bouwvergunning entreegebouw HC
Deze week is de bouwvergunning aangevraagd voor wat is omschreven als "Entreegebouw en Parkeergarage Nieuw Hoog Catharijne - Het bouwen van woningen, winkels, een parkeergarage en kantoorruimten."
Deze vergunning loopt jaren vooruit op de geplande bouw, want die is pas voorzien in 2012. De voorbereidende werkzaamheden, met name wat de garage betreft, zullen al wel eerder moeten beginnen, want er komt enorm veel bij kijken. De volgende vergunningaanvraag zal wel sloop betreffen van het gebouw waarin P&C zit en vervolgens het voormalige secretariaatsgebouw van de Jaarbeurs, ontworpen door [Piet Elling], nu het domein van een speelgoedketen. Beide gebouwen moeten wijken voor het blok van het entreegebouw. Het wordt een enorme logistieke operatie, want het betreft een van de drukste stukjes Nederland.