Holland Composites is leverancier van de oost- en westgevels van het Muziekpaleis. Het betreft de twee opvallende vlakken met het gatenpatroon. Dit schrijven ze op hun site over hun betrokkenheid en de voortgang van de klus.
[begin quote]
Holland Composites heeft met Heijmans een overeenkomst afgesloten voor de volledige engineering, productie, levering en montage van twee verschillende geveltypen voor het project Muziekpaleis Vredenburg te Utrecht. Holland Composites is al meer dan een jaar in overleg met het Architectenbureau H. Hertzberger over de te ontwikkelen composieten gevel.
De uiteindelijke vorm en afmetingen van de gevelelementen aan de oost- en westzijde zijn nu nagenoeg definitief. Met name de uitgesproken visie van de betrokken architecten op de gevelvorm en indeling blijken in het composiet realiseerbaar. Door een samenvoeging van de beste elementen en ervaringen, opgedaan in de gerealiseerde projecten RUG (Groningen) en Windesheim (Zwolle), is er een uitgebalanceerd uitvoerbaar ontwerp gekomen.
De gevelelementen zullen circa 3,5 bij 14 meter worden, met een dikte van 250 tot 300 mm. Ze zijn voorzien van vele inkassingen. De ophangconstructie, productie, transport, logistiek en montage hebben raakvlakken met de eerder genoemde projecten en het Stedelijk Museum te Amsterdam. Dit alles zal uiteindelijk leiden tot een 28 meter hoge en 48 meter brede composiet gevel aan de oost- en westzijde van het Muziekpaleis.
Momenteel werkt Holland Composites in overleg met de aannemer, architect en adviseurs aan de verdere engineering en werkvoorbereiding voor derden van deze gevelelementen. Begin 2011 zal de productie volop gestart worden, resulterend in montage en oplevering van de composiet gevels begin 2012.
[einde quote]
Linkjes:
Bedrijf
Wiki composiet
vrijdag 2 juli 2010
Gevels Muziekpaleis
Trefwoord: bouwconstructie, Muziekpaleis
donderdag 21 januari 2010
Damwanden drukken
Op de schouw was een meneer die de projectorganisatie beschuldigde van flagrant leugenaarschap door te stellen dat damwanden drukken gewoon niet kan, en dat het eigenlijk gewoon trillen is, en dat je daar eerlijk over moet communiceren want het levert overlast op.
Daarom even gekoekeld en terecht gekomen op de site van Joost de Vree, die alle typen damwanden op een rij heeft gezet en ook hoe ze in de grond worden gebracht. Dit schrijft hij over drukken:Drukken
Een nieuwe ontwikkeling is het indrukken van stalen damwandplanken, waarbij geen of zeer weinig trillingen worden geproduceerd.
Het indrukken en trekken vindt plaats door middel van hydraulische cilinders, waarbij de reactiekracht wordt ontleend aan reeds in de grond aanwezige planken of aan een ballastframe, waaraan de machine zich vastklemt.
Het grote voordeel van deze werkwijze is het trillingsvrije karakter. Het nadeel ligt in de geringe productiesnelheid, vergeleken met de andere technieken.
Zou het de boze onderbuik geruststellen? Zulke hokuspokus blijkt het nu ook weer niet te zijn. Meer hier.
Overigens zijn binnen een strook van 60 meter rond het werk trillingsmonitors aangebracht. Of zoals Erik Suik van POS het uitdrukte: omwonenden zullen waarschijnlijk meer last hebben van de plaatsing van de trillingsmonitors dan van de trillingen zelf. Laten we het hopen.
Trefwoord: bouwconstructie
woensdag 30 december 2009
Vredenburggarage
Een garage van vijf lagen diep bouwen in een drukke Nederlandse binnenstad waar ook nog eens water overheen loopt, houdt heel wat ingenieurs van de straat. We hebben het over de Vredenburggarage, die gelijktijdig met de bouw van het Entreegebouw zal worden uitgebreid en verdiept. Het kaartje toont daarvan de contouren in verschillende kleuren.
Enige tijd geleden publiceerde het tijdschrift
Geotechniek over het grondmechanisch onderzoek dat is uitgevoerd in verband met deze parkeergarage. Het is hier te vinden.
Inmiddels is het verhaal ook in de proceedings van een internationale conferentie terecht gekomen. We willen het u niet onthouden. Op pagina drie staat in het kort uitgelegd hoe de constructievolgorde is. In april van dit jaar hebben we een stukje geschreven over de bouwtechniek die daarbij wordt toegepast: diepwandtechniek. Er wordt een sleuf gegraven tot wel 60 meter diep waarin spanwanden worden gehangen die de kelder zijn stevigheid moeten geven.
Er komt nogal wat bij kijken, ook gezien het water, de bestaande bebouwing en het Poortgebouw, die op de kelder wordt gezet. En kennelijk weet men niet eens precies hoe de buurman, het gebouw van V&D is gefundeerd, aldus het stuk. Want wat je niet wilt, is dat links en rechts scheuren verschijnen terwijl je onbekommerd aan het draineren bent. Hoe stevig staat het nieuwe Muziekpaleis straks eigenlijk?
Dit project zal nog heel wat voeten in de aarde gaan hebben.
Trefwoord: bouwconstructie, Entreegebouw, parkeergarage
maandag 21 december 2009
Bouwfilm Muziekpaleis
Aannemer Heijmans heeft een film gemaakt van de volgorde van de bouw van het Muziekpaleis. Je ziet het gebouw vanaf de flinke kelderverdiepingen langzaam verrijzen. Het biedt je de mogelijkheid beter te snappen hoe dit ingewikkelde gebouw in elkaar steekt. Wat we ons niet zo hadden gerealiseerd is dat het gebouw voor een groot deel uit staalconstructie bestaat. Op de film is dat goed te zien. Het is jammer dat er geen film bestaat waarbij je virtueel door het gebouw loopt.
De film staat op cu2030, maar we hebben hem ook op ons geheel geactualiseerde YouTube-kanaal gezet. Daar vind je hem namelijk in een wat hogere resolutie, inclusief een paar verklarende teksten.
Trefwoord: bouwconstructie, Heijmans, Muziekpaleis
maandag 14 december 2009
Aanbesteding Stadskantoor
Er is wat reuring over de sloopvergunning van de Van Sijpesteijnkade, maar dat hindert de gemeente en NS Poort niet gestaag verder te gaan met de voorbereidingen van het nieuwe Stadskantoor, een tweehoofdige witte kolos van 90 meter die lui over het dak van het nieuwe station zal hangen. Er loopt een vrijstellingsprocedure in het kader van de WRO en ergens voorjaar 2010 wordt een bouwvergunning verwacht. Aanvang bouw zou dan medio 2010 kunnen zijn. Oplevering eind 2012.
Ondertussen is een Europese aanbestedingsprocedure gestart die moet gaan uitmonden in een gunning in dit voorjaar. Voordat dit kon plaatsvinden is een marktconsultatieronde gehouden.
Het verslag daarvan is hier te vinden. (5 MB pdf.) Voor geïnteresseerden in de bouwkundige aspecten een boeiend document. Er staat van alles in over de fundering, logistiek, constructiewijze, gebruikte systemen, bouwfasering, inrichting bouwterrein, noem maar op. Opvallend is de enorme drielaagse parkeergarage die een gigantisch verhoogd maaiveld vormt, tot aan het verkeersleidingsgebouw. De bebouwing langs de Van Sijpesteijnkade ontbreekt, het is vervangen door een (tijdelijke) parkeergarage. Inmiddels lijkt dat achterhaald.
Voor de liefhebbers en nieuwsgierigen is er een hele partij horizontale en verticale doorsnedetekeningen: hier, hier en hier. De toekomstige flexambtenaren kunnen zich alvast een mooi plekje op de 22e verdieping in de zuidtoren uitzoeken.
[Bron: Smitshoek Melles & Partners, NS Poort, Kraaijvanger.Urbis]
Trefwoord: aanbesteding, bouwconstructie, Stadskantoor
woensdag 25 november 2009
Zo, die zit
Vanmiddag is dan de eerste paal geplaatst, aldus aannemer Fundex. Jawel, in totale pr-stilte is de 'eerste paal' in het Utrechtse Stationsgebied de grond in gegaan. Harm Janssen, Albert Hutschemaekers en Menno Overtoom zullen er nochtans vanavond wel een extra glaasje wijn op willen drinken. Ongeveer 28 meter buis van zo'n 60 cm diameter, dwars door de kasteeltoren, ingedraaid tot op een stevige zandlaag waar hij de honderden tonnen draagvermogen kan opbrengen.
De aannemer meldde bovendien dat het probleemloos ging, geen trillingen, geen schade aan monument, behalve het gat natuurlijk. De afdeling archeologie van de gemeente is content over de gang van zaken, stelt de aannemer bovendien tevreden vast. Morgen gaan paal 2 en mogelijk 3 de grond in. Daarna worden nog wapeningskorven in de drie buizen geplaatst en beton gestort. Pas dan krijgen de palen hun uiteindelijke vorm en draagvermogen.
Dinsdag 1 december wordt de aanvang van de bouw officieel gevierd.
Trefwoord: bouwconstructie, De Vredenburg woonwinkelcomplex
dinsdag 17 november 2009
Dikke palen

De twee rode cilinders zijn boorkernen van een zestiende eeuwse steenklomp. Op drie plaatsen worden momenteel namelijk gaten van 950 mm doorsnede geboord in de noordoostelijke torenfundament van het kasteel Vredenburg. Het is de opmaat voor het indraaien van drie Tubex-palen, vanaf volgende week dinsdag. Daarvoor zal een enorme boorstelling worden aangevoerd om de 28 meter lange stalen paalmantels van 600 mm doorsnede de grond in te draaien. Voor deze bewerkelijke bouwwijze wordt gekozen om het aantal funderingspalen ter plaatse te beperken. De buitengevel van het woonwinkelcomplex loopt namelijk precies over dit uitgestrekte stuk van het monument.
Het is wat tegenstrijdig: drie gaten van ruim twee meter diep in een fundament boren om het vervolgens te kunnen ontzien. Maar zo is het in de monumentenvergunning vastgelegd. De huidige werkzaamheden vallen dan ook nog steeds niet onder de bouwvergunning die momenteel wordt aangevochten en waarvoor deze week een zitting bij de Raad van State is voor een voorlopige voorziening tot stopzetting.
Aannemer Fundex uit Oostburg lichtte toe dat ze voor het aanbrengen van de drie palen zes dagen nodig hebben, inclusief op- en afbouw. Men rekent op 1 paal indraaien per dag. Naderhand worden de palen, die uit een lege stalen huls met een vaste boorkop bestaan, gevuld met wapening en beton. Een paal verkrijgt zo een draagvermogen van 900 ton.
De rest van de palen zal overigens ook worden ingedraaid omdat heien vanwegen trillingen is uitgesloten. Corio en BAM willen de start van de bouw op 1 december feestelijk vieren. Hopelijk ligt er dan een uitspraak van de voorlopige voorziening dat deze bouw kan doorgaan. Over de alternatieve uitkomst willen we liever maar niet nadenken. Het duurt nog maanden voordat de Raad van State uitspraak doet over het hoger beroep.
Trefwoord: bouwconstructie, Slot Vredenburg
woensdag 2 september 2009
Damwandenproef
Gisteren en vandaag worden proeven genomen met de plaatsing van damwanden in de bouwput van het Muziekpaleis. Er zal moeten worden gekozen tussen twee alternatieven: trillen en duwen, aldus het bericht op cu2030. Overigens wordt de bouwput daar niet zo diep. Op het bouwterrein van het woonwinkelcomplex is al een reeks damwanden geplaatst. Ook die put wordt niet dieper dan 1 kelderlaag. Heel anders wordt het over enkele jaren met de nieuwe vijflaagse parkeerkelder van Hoog Catharijne die zich deels onder de singel bevindt. Deze wordt gemaakt volgens de diepwandtechniek. Daarbij worden enorme wanden van beton gestort in smalle sleuven. Daarbij gaat de aannemer wel 55 meter de grond in, tot ze op een dikke, waterkerende kleilaag uitkomen. Ter vergelijking: het nieuwe Muziekpaleis wordt zo'n 40 meter hoog.
Trefwoord: bouwconstructie
maandag 27 april 2009
De grond in
Zoals je weet ligt er langs de Catharijnebaan een aantal parkeergarages. De capaciteit daarvan wordt uitgebreid. Het gebied krijgt een forse uitbreiding in woningen en winkels, en men wil de bereikbaarheid voor autoverkeer op peil houden. Of je het er nu mee eens bent of niet, het is in het masterplan vastgelegd. Ik wil het nu hebben over hoe je een grote nieuwe ondergrondse garage bouwt in zo'n overvol gebied. Het blijkt minder verstorend dan ik aanvankelijk vreesde.
Ik heb geen kaartje en daarom maar een beschrijving. De garage komt onder de nieuwe singel, ter hoogte van het Poortgebouw en de Stadskamer, naast waar nu P&C ligt. De garage krijgt maar liefst vijf lagen onder het water! Er komt een aansluiting met de bestaande garage Vredenburg. De in- en uitritten komen langs de Catharijnesingel, op enige afstand, want de hellingshoek is redelijk groot. Je moet immers heel wat meters naar beneden.
Een bloglezer tipte me een artikel in het blad Geotechniek over bodemmetingen in het gebied. Ze hebben daarbij onderzocht hoe de bodem is opgebouwd en hoe stabiel deze is. Aan de hand daarvan kiest men de bouwtechniek en de dikten en afmetingen van de fundering.
Nu wordt het interessant. Want hoe ga je zo diep de grond in, zonder de omgeving te verstoren of enorme bronbemaling te hoeven doen? Men maakt gebruik van de wanden-dakmethode en van diepwanden. Ik ben geen bouwtechnicus maar zal proberen het uit te leggen.
De ondergrond bestaat uit een enorm zandpakket met een 5 meter dikke kleilaag op een diepte van 55 meter. Deze kleilaag is niet waterdoorlatend, in tegenstelling tot het zand erboven. Om deze laag te laten fungeren als een bodemafsluiting van de bouwput moeten er zogenaamde diepwanden worden aangebracht tot een diepte van maar liefst 58 meter. Dat is dus dieper de grond in dan de huidige afstand tussen de gevels! Dat gebeurt niet door een damwand de grond in te trillen, maar door een smalle sleuf uit te graven. Ja inderdaad, tot die enorme diepte. De sleuf is tijdens het graven gevuld met een mengsel van bentoniet (klei, hetzelfde als in de kattenbak!) en water, opdat de wanden van de sleuf niet instorten.
Als de sleuf klaar is worden er betonwanden met een lengte van 28 meter in gehangen. Het bentoniet wordt gemengd met cement en hardt vervolgens langzaam uit. Nu heb je een gigantische betonnen doos gekregen zonder een groot gat te hoeven maken. Het onderste cementbentoniet-deel vormt samen met de kleilaag een waterkering, het bovenste deel met de betonwanden houdt het zand op zijn plaats zodra men de garage gaat uitgraven.
Nu wordt het dak van de garage gemaakt. Eerst graaft men een laag aarde, klei en zand af tot waar het dak van de garage moet komen. Op het zand stort men nu beton dat uithardt en het dak van de garage vormt. Nu hebben de diepwanden zijwaartse steun gekregen en kun je feitelijk het gat uitgraven tot 15 meter diep en de verschillende vloeren en kolommen aanbrengen. Omdat er al een dak is, is de ruimte erboven weer beschikbaar voor werk en opslag. Erg fijn, omdat het al zo dringen is in dat gebied.
In werkelijkheid zal het wel veel ingewikkelder zijn dan ik het hier nu uitleg. Deze technieken zijn onder andere gebruikt bij de aanleg van de [Noordzuidlijn] en diverse andere garages in Nederland. Hopelijk hebben ze daar zoveel ervaringen opgedaan dat we in Utrecht niet voor verrassingen komen te staan.
Wil je meer lezen over de bouwtechnieken, ik heb een paar links verzameld.
Wiki's: wanden-dak, diepwand, bentoniet. Uitleg met duidelijke graaffoto: Volker staal en Funderingen.
Trefwoord: bouwconstructie, parkeergarage