Posts tonen met het label Catharijneknoop. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Catharijneknoop. Alle posts tonen

vrijdag 5 februari 2010

Welstand over Catharijneknoop

Er is over het laatste (definitieve?) ontwerp al veel te doen geweest. De politiek lijkt zich er een beetje bij te hebben neergelegd. Maar toch is er nog volop discussie en fine-tuning. Hier volgt een directe quote uit het verslag van een recente vergadering van de Welstandscommissie over Entreegebouw, Stadskamer en Poortgebouw. De commissie is weinig gecharmeerd van het toevoegen van glas in de vloer van de Stadskamer en noemt het weinig meer dan een decoratieve maatregel. Er zijn mooiere en effectievere manieren te bedenken om de relatie met het water te versterken. Pas op: lange post.

[Begin quote]

Naar aanleiding van de opmerkingen van de commissie, de supervisoren, de rijksbouwmeester en spoorbouwmeester zijn er in de afgelopen maanden diverse planaanpassingen ten opzichte van de eerdere presentaties doorgevoerd. De commissie wordt geïnformeerd over de gewijzigde ontwerprichtingen voor de Catharijneknoop. Voor het Entreegebouw is reeds een bouwaanvraag ingediend, dus hier zal het ontwerp meer op detailniveau besproken moeten worden. Het definitief ontwerp – dat vervolgens uitgangspunt zal zijn voor het conceptbestemmingsplan - voor de Catharijneknoop kan op instemming rekenen van het Atelier Stedenbouw (waar ondermeer de supervisoren, rijksbouwmeester en spoorbouwmeester aan deelnemen), het College van Burgemeester en Wethouders en de gemeenteraad (mits de relatie met het water vanuit de stadskamer wordt verbeterd).

Architect Zaaijer geeft een toelichting op de planaanpassingen. Een samenhangend stedelijk weefsel, de betekenis van hoeken en passages, de aankleding van de stedenbouwkundige ruimte in relatie tot het beoogde karakter en de relatie massa – transparantie zijn belangrijke aandachtspunten geweest in de planontwikkeling. De toevoeging van nieuwe elementen moet passen in de schaal van de stad, bijdragen aan het samenspel van architectuur en stedenbouw en hieraan kwaliteit toevoegen. In het herstel van de Catharijnesingel betekent de knoop een nieuw element, dat water en groen verbindt en bijdraagt aan de beleving ervan. De optimale beleving van de aanwezigheid van water is nog in studie. In een volgende presentatie zal hierop worden ingegaan.

De Catharijneknoop bestaat uit stapsgewijs oplopende elementen. Het entreegebouw en de zwevende glazen stadskamer maken deel uit van de historische stad en oriënteren zich vooral op het straatniveau. Via het poortgebouw wordt de omslag gemaakt naar het +1-niveau. Het entreegebouw is vormgegeven als gemetseld stedelijk blok. Functioneel heeft het gebouw een horizontale oriëntatie, waarin enkele parkeerlagen onder maaiveld, winkellagen en woonlagen zijn onderscheiden. De dakbeëindiging met kroonlijst benadrukt de horizontaliteit. Tevens is er een verticale geleding aangebracht, waardoor dit blok zich voegt in de schaal van de stad. Qua materialisatie en ritme heeft het blok een alzijdige uitstraling, maar uitwerking en detaillering zijn afgestemd op de functies die het gebouw herbergt en op de sfeer van de directe omgeving. In afwijking van de gepresenteerde tekeningen zal voor de penanten in alle gevels een eenduidige breedte worden gehanteerd, maar kan de stramienmaat verschillen. Het streven is hiërarchische verschillen in straten en passages tot uitdrukking te laten komen in vormgeving, uitstraling en materialisatie. Tegelijkertijd moeten functionele en commerciële eisen en eisen met betrekking tot de verwerkingscapaciteit van een groot aantal bezoekers in het oog worden gehouden. Binnen dat spanningsveld kan de detaillering verder onder de loep worden genomen. De passage door het entreegebouw en de stadsstraat tussen het entreegebouw en de Clarenburghoek monden uit in de zwevende glazen Vredenburgkamer. Hier is optimaal gebruikgemaakt van daglichttoetreding. Materialisatie en patroon van de natuurstenen vloer van de stadskamer verwijzen naar de inrichting van het centrale deel van het Vredenburgplein. De overbrugging tussen het Poortgebouw en Hoog-Catharijne is eveneens zwevend en transparant en wordt ingevuld met winkels en horeca.

Conclusie
- De commissie constateert met genoegen dat een kwaliteitssprong is gemaakt ten opzichte van de vorige planpresentaties. Met name de verschijningsvorm van de stadskamer, als zwevend element tussen gebouwen, is sterk verbeterd. De stedenbouwkundige ambitie is de oude binnenstad en het nieuwe Stationsgebied zodanig aan elkaar te verbinden, dat een samenhangend gebied ontstaat van twee verschillende karakteristieken. Om die ambitie waar te maken zal nog een aantal stappen moeten worden gezet.
- De tussenstraat tussen het entreegebouw en de Clarenburghoek moet nog duidelijker als steeg worden gedefinieerd om te laten zien dat deze zich tussen twee stedelijke blokken bevindt. De commissie pleit ervoor de straatwanden aan weerszijden te verduidelijken door hier meer straatgevels te ontwerpen; wanden vormen een straat. De gevels moeten ook beleefd worden ondermeer door de verdiepingsvloeren hiervan los te detailleren. Vanaf het maaiveld moeten de gevels in totale hoogte ervaarbaar zijn en niet gehinderd door de bruggen op verdieping.
- In het samenspel van massa en transparantie moet de uitstraling van het entreegebouw als stevig stedelijk blok nog worden versterkt door de winkellagen een kloeker uitstraling te geven, onder meer door verduidelijking van de gemetselde penanten en het verdiepen van neggen en een kleinere penantafstand. Met name aan de steeg en stadskamerzijde staat het gebouw nog onvoldoende op de grond. De verwevenheid van een horizontale en een verticale geleding in het entreegebouw is nog niet in alle gevels duidelijk leesbaar, waardoor de beoogde alzijdigheid nog niet goed tot haar recht komt. Een eenduidig ritme van stevige gemetselde penanten kan ook hier een versterking betekenen.
- De eenvormige uitstraling van de toegangen tot de steeg tussen het entreegebouw en de Clarenburghoek en de passage door het entreegebouw strookt niet met het streven een hiërarchisch onderscheid in straten en passages tot uitdrukking te brengen. De commissie onderschrijft het advies vanuit het Atelier Stedenbouw om een iconografische benadering van de Clarenburghoek te voorkomen; rond het Vredenburgplein moet een samenhangend stedelijk ensemble ontstaan, waarin alleen het Muziekpaleis een extremiteit vormt.
- Het is cruciaal duidelijke richtlijnen op te stellen voor reclamevoering, zowel ruimtelijk als commercieel handhaafbaar. Bij een volgende planbeoordeling dient de reclamevoering separaat besproken te worden.
- Elementen die in het entreegebouw insnijden, zoals de aansluiting op de brug, vragen een zeer scherpe detaillering. De samenhang van afzonderlijke elementen vraagt verduidelijking.

Verder maakt de commissie enkele opmerkingen over de Catharijneknoop in breder perspectief.
- De hiërarchie in openbare ruimten lijkt te zijn gekoppeld aan materiaalgebruik – met name de toepassing van natuursteen. Een vraag is of de consequente toepassing van natuursteen voor belangrijke ruimten – zowel binnen als buiten – zich niet als 'truc' zal laten ontmaskeren, waardoor het beoogde effect verloren gaat. De commissie twijfelt of de benadering om voor het Vredenburgplein en de Stadskamer te kiezen voor een afwijkende materialisatie, de leesbaarheid van de stedenbouwkundige ruimtes ten goede komt.
- Vooruitlopend op de resultaten van de studie naar een optimale beleving van de aanwezigheid van de singel, spreekt de commissie de hoop uit dat de ontwerpers geen decoratieve oplossing voorstellen (zoals gaten in de vloer), maar een fundamentele benadering kiezen. Denkbaar is het gebouw ter hoogte van de stadskamer te verkorten en de plaat te versmallen, waardoor het water hier meer naar binnen dringt. De kleine uitbouw aan de zuidwestzijde van het entreegebouw is onduidelijk in relatie tot de verschillende bouwmassa's en lijkt een belemmering voor de beleving van het water. In de schetsen is een gebogen vloer van de stadskamer gesuggereerd. Ook die zou de aanwezigheid van de singel zeer goed voelbaar kunnen maken.
- Verticale samenhang tussen de wereld op straatniveau en de wereld erboven is van belang voor de beleving van de overkluizing van de weg. Het is noodzakelijk om een stedenbouwkundig moment te creëren, waarin de singel met bootjes, de weg met auto's en fietsers en de aanwezigheid van winkels in één beeld worden gevat.
- De situering van winkels op de begane grond in het Poortgebouw kan een risicofactor zijn, omdat er in het huidige voorstel van uitgegaan wordt dat er in doorsnede één winkel in gevestigd wordt, dus met een voorzijde maar ook een achterzijde, beide aan een doorgang gelegen. Met glazen puien is dit uitbaattechnisch lastig maar ook een risico ten aanzien van reclamevoering (dichtplakken). Goede doorsnedes en plattegronden van de bebouwing op maaiveldniveau kunnen echter ook kwaliteit toevoegen.

De commissie ziet de doorwerking van de plannen tegemoet.


[einde quote]

Lees meer...

dinsdag 19 januari 2010

Catharijneknoop en plein in Welstand

Vanochtend vergadert de Commissie Welstand en Monumenten over de Catharijneknoop en het nieuwe Vredenburgplein. Daarbij inbegrepen zijn ook het Entreegebouw, dat een aangepast ontwerp kent, met name ten aanzien van geveluitwerking en het deel Achter Clarenburg. Over de Catharijneknoop is onlangs in de gemeenteraad uitgebreid gesteggeld met als uitkomst dat de vloer deels in glas zal worden uitgevoerd. We zijn benieuwd hoe Welstand tegen deze oplossing aankijkt.
Voor een geschiedenis: zie ook deze post of de notulen van de commissie van 12 februari, 9 september 2009 en 2 februari 2008. Verslag van deze vergadering volgt over minimaal 2 weken.

Overigens is er vanavond ook weer een schouw, die niet meer zo mag heten. We verwachten dat het dempen van de bak en alle verkeersmaatregelen daaromheen een belangrijke rol zullen spelen. Voor wie het niet weet: de projectorganisatie organiseert periodiek 'schouwen' voor geïnteresseerden waarbij alles passeert dat in de komende maanden speelt in het stationsgebied. De laatste waren niet zo goed bezocht, maar dat kan veranderen nu het werk echt begint.

We vonden 'schouw' wel een mooi woord en waren er helemaal aan gewend. Infoavond is zo... wat zal ik zeggen... prozaïsch.

Lees meer...

donderdag 17 december 2009

Catharijneknoop in Raad: mineure aanpassingen

[Met poll rechts] Na veel geheenenweer tussen opponenten van het huidige ontwerp en wethouder Janssen, leek het uiteindelijk neer te komen op een soort koehandel over vierkante meters glas in de vloer. Dat was het enige wisselgeld dat de wethouder bereid was op zak te steken en terug te geven in een discussie waarbij de gemeenteraad eigenlijk niet aan zet is. Twee jaar geleden is er ook uitgebreid gesproken over een voorlopig ontwerp van dezelfde groep gebouwen die de Catharijneknoop vormen. Dat resulteerde in de motie M3, die meer transparantie en een betere relatie met de singel afdwong.

Over de mate waarin M3 is gelukt, blijkt door de partijen erg verschillend geoordeeld te worden. LU vindt dat het hele ontwerp niet deugt. D66, GL en SP waren ook erg kritisch. De PvdA, een van de ondertekenaars van motie M3, leunde uiteindelijk welwillend naar de wethouder. Bart Beerlage had gisteren een uur met de Rijksbouwmeester aan de telefoon gehangen om te vragen hoe het kon dat haar eertijds erg kritische oordeel over het VO was omgeslagen in een juichend oordeel over het DO. Liesbeth van der Pols zegen woog bij meerdere fracties zwaar, zo bleek.

Twee moties die aandrongen om de klok van het ontwerp fors terug te draaien waren op voorhand kansloos. Daarmee lijkt aan een jarenlange politieke discussie rondom dit deel van het herstel van het singelgebied eindelijk een eind te komen.

Het resultaat is dat in de Stadskamer in totaal 250 m2 glas in de vloer gaat krijgen. Dat komt in de buurt van de oorspronkelijke target van 350 m2 echte openingen. Maar van dat idee zijn de architecten allang afgestapt. Met echte openingen is het niet mogelijk in de ruimte een prettig binnenklimaat te scheppen voor activiteiten. Daarvoor is de Stadskamer uiteindelijk bedacht: een overdekte tegenhanger van het Vredenburgplein.

Hoe de glazen elementen worden aangebracht is nog niet duidelijk. Janssen suggereerde twee vrij lange smalle stroken, aan de beide lange zijden van de ruimte, parallel aan het water. Het idee is dat je als voetganger dan op twee momenten een lijn passeert die direct zicht op het water eronder biedt. Maar dit is uiteindelijk aan de architect van Corio, Altoon+Porter.

En het Poortgebouw? Dat wordt op het hoogste punt 39 meter, gerekend vanaf straatniveau. Dat betekent dat de onderste verdieping van Radboudveste deels tegen de bovenkant van dat gebouw zal aankijken. Daar zal men maar aan moeten wennen.

Lees meer...

dinsdag 15 december 2009

Glas half vol/leeg

Donderdag raadsvergadering over het definitief ontwerp van de Catharijneknoop. De messen worden geslepen.
Vandaag stuurt LU de jongste incarnatie van het Catharijneknoopontwerp naar de spreekwoordelijke prullenbak, excuus, tekenkamer terug. Geen verbeteringen ten opzichte van VO, ja zelfs achteruitgang.
De gemeente laat zich niet kisten en brengt een brief van Liesbeth van der Pol aka de Rijksbouwmeester in stelling waarin onder meer te vinden is: "... krachtig vernieuwend concept... in architectuur- en retailkringen is het ontwerp nu al spraakmakend... nieuw perspectief op centrum ontwikkelingen."



Zo, anders nog iets? De raadsbrief van vandaag wellicht. Daarin staat met zoveel woorden dat de gemeente graag enkele stroken met glas in de Stadskamer wil aanbrengen en dat men het poortgebouw/middengebouw eigenlijk niet lager wil maken dan de huidige 38 meter.

Lees meer...

dinsdag 8 december 2009

Raad praat over Catharijneknoop


Donderdagavond, een uur of 8, staat de discussie over de Catharijneknoop op de agenda van de gemeenteraad. Wie de raadsinformatieavond heeft bijgewoond of gevolgd via de directe uitzending (van Powerpoints en filmpjes snapt de regie nog niet veel, maar dat terzijde) zal weten dat het politiek nog niet in kannen en kruiken is. Ook procedureel is het dat bepaald nog niet.

Deze toelichting geeft het college:

Het college (...) heeft een in-principe-besluit over het definitief ontwerp Catharijneknoop genomen. Na raadpleging van de raad, neemt het college een definitief besluit. Het definitief ontwerp wordt vervolgens vertaald in het ontwerp-bestemmingsplan Catharijnesingel dat in januari 2010 in het kader van vooroverleg aan diverse instanties wordt voorgelegd. Het plan gaat in maart 2010 ter visie.
Hoewel de afgelopen jaren over de Catharijneknoop veel is gezegd en geschreven, acht het college het ook nu van belang hier uitvoerig bij stil te staan.


Veel fracties hebben tijdens de infoavond kritische vragen gesteld, in het verlengde van wat er is gevraagd in de motie 3 van januari 2008. (Jawel, alweer bijna twee jaar geleden.) We zouden ons niet verbazen dat er weer een motie aan te pas gaat komen waarmee maatregelen worden afgedwongen om de leefbaarheid en veiligheid rondom Stadskamer en Poortgebouw te waarborgen.

Persoonlijk vinden we het jammer dat het 3D-filmpje slechts een kortstondig perspectief van een fouragerende stadsduif biedt. Je zou willen dat de duif in de tunnel even twee keer om zich heen kijkt, en dan naar een aanmerende rondvaartboot stapt, vervolgens omhoog naar de stadskamer vliegt, daar nog weer een keertje om zich heen kijkt (voor zo'n smakelijk plastic bakje met saus) en dan een naar boven fladdert om op een zonnewering neer te strijken. Dan krijg je tenminste echt een idee van de samenhang van de ruimtes.

De bewoners van de Radboudveste en Cório zijn inmiddels bezig eigen afspraken te maken, in samenhang met het definitief ontwerp. Deze moeten overigens nog aan de vereniging van eigenaren worden voorgelegd en bekrachtigd. De belangrijkste onderdelen daarvan zijn:
- De ingang van de appartementen op straatniveau wordt verplaatst naar de Catharijnesingel.
- In de overbouwing van de Catharijnesingel, bij die nieuwe entree , komt een daglichtopening van minimaal 50 m2. (In filmpje kort te zien.)
- De entree op de eerste verdieping wordt verplaatst naar de winkeltraverse door de Stationsstraat.
- Geen fietsenstalling, want slechts beperkt ruimte.
- Voor gevelonderhoud wordt naar een goede en simpele manier van verticaal transporteren gezocht.
- In de Stationsstraat komt een laad/loszone.
- De VVE verzoekt Corió om een witte opbouw op Hoog Brabant af te breken, die gedeeltelijk voor de onderste verdiepingen van de Radboudveste staat. Ter verduidelijking: zalencentrum Hoog Brabant zal uit HC vertrekken. Ook verzoekt men het Poortgebouw drie verdiepingen lager te maken.
Omdat de zorg groot is dat zich onder de overkappingen weer van alles zal gaan ophouden, worden allerlei maatregelen getroffen. In de Stationsstraat komen speedgates voor de garages, ter voorkoming van hangplekken. Vergelijk de situatie van de poorten in de Westerstraat. Foeilelijk, maar effectief.In de plint van gebouw Singelborch komt parkeerbeheer voor alle garages van HC, daardoor 24 uurs controle. Naast de straatingang van de appartementen komt het beveiligingscentrum van HC. Zie ook plaatje aan het begin de van post.

Lees meer...

donderdag 3 december 2009

Catharijneknoop 3D

Hier is hij dan, de geactualiseerde animatie van de Catharijneknoop.

Merk op dat stadskamer en het bruggebouw langdurig in beeld zijn. We zien een luchtopening halverwege en een helverlicht plafond. In de vorig animatie speelde het water een grotere rol. De straat rondom het poortgebouw is als shared space ingericht; dat is nieuw voor het Stationsgebied.
We zien weinig auto's. Misschien is dat wel reëel als bezoekers van de parkeergarage verplicht naar de ondergrondse worden geleid en de bestaande garages vooral dienen voor piekuren. Ook is de nieuwe plint van het Gilden- en Radboudkwartier al zichtbaar. Hiervan zijn nog geen beelden in omloop.
Zoals altijd geldt: denk de bomen maar een stuk kleiner. En denk voor het gemak het Poortgebouw ook maar een drietal verdiepingen lager, want daar zal het waarschijnlijk wel op uitdraaien.
[Bron: Movares, Cório, betere kwaliteit filmpje hier]

Lees meer...

Catharijneknoop in laatste fase

Vanavond om half 8 is er de raadsinformatieavond waarbij het definitief ontwerp van de Catharijneknoop zal worden getoond, inclusief een 3D-film waarop de buitenruimte, met name bij en onder de overkappingen zal worden getoond. Dit was het vorige filmpje.

We zullen het gaan volgen via de gemeentesite en het zal ons benieuwen hoeveel discussie er nu nog over is. Een beetje gemopper is er zeker nog, als men het berichtje leest op DNU over oud-wethouder Lenting, die niet als deskundige het woord mag voeren. (Hij maakt zich onder andere kwaad over het feit dat er geen echt voetgangersgebied ontstaat omdat er nog steeds veel autobewegingen zullen zijn naar de parkeergarages, iets wat we van ganser harte met hem eens zijn. Alle toegangen naar de parkeergarages zouden ondergronds moeten komen.)

Er zal vast een verhaal worden gehouden over shared space, lees je daarom alvast een beetje in.

Tot besluit een positief nieuwtje. De bewoners van Radboudveste en Cório zijn tot overeenstemming gekomen over de nieuwe ingang aan de Catharijnesingel en de hoeveelheid daglichtopening in de overkapping. De deal omvat in totaal 14 punten. Het betekent dat de dreiging van een juridisch bezwaar op de bouwvergunning van de overkapping van de Stationsstraat is afgewenteld en dat die werkzaamheden begin volgend jaar zullen beginnen.

Details volgen. Maar zowel voorzitter VVE Radboudveste, Paul Vergeer, als projectleider Nieuw Hoog Catharijne, Gert-Jan Dousi lieten weten tevreden te zijn met het bereikte akkoord. Wel moet het nog intern bij de VVE officieel zijn beslag krijgen.

Lees meer...

donderdag 19 november 2009

3 december infoavond Catharijneknooop

[bijgewerkt en uitgebreid 17:11] Zojuist maakte de gemeente bekend dat het college achter de nieuwste plannen staat voor de stadskamer, het midden- en het bruggebouw, samengevat de Catharijneknoop. Op 3 december komt het in een raadsinformatieavond aan de orde. Klik voor de Raadsbrief.


De grootste aanpassing ten opzichte van de vorige versie is een transparantere uitwerking van de stadskamer met doorlopende bestrating en grote luifels. We verwachten ook dat de overkapping door het bruggebouw een grotere opening zal hebben, om het tunneleffect te verminderen en tegemoet te komen aan de bewoners van Radboudveste, die een entree in de buitenlucht willen, en niet in een potentieel donkere tunnel.

Over dit ontwerp (dat men als 'definitief' aanduidt) heeft het college nu een principebesluit genomen. Het ontwerp wordt op 3 december tijdens een raadsinformatieavond toegelicht en aan de gemeenteraad voor een reactie voorgelegd. Daarna neemt het college een definitief besluit.
Raadsinformatieavonden zijn voor iedereen toegankelijk.

De raadsbrief over dit onderwerp download je hier.
Alle recente computerimpressies hier.

De unterlagen van de raadsbrief:
Bijlage 1. Verschillen VO en DO (aanbevolen)
Bijlage 2. Tekeningen architect
Bijlage 3. Toelichting DO
Bijlage 4. Besluitenlijst Catharijneknoop
Bijlage 5. Stedenbouwkundige analyse
Bijlage 6. Verslagen & overleggen

We zijn nog op zoek naar een 3D impressie, waarover in de stukken wordt gesproken, maar mogelijk bewaren ze die voor 3 december. [update:] Inderdaad nog in productie, première op 3 december.

Lees meer...

woensdag 20 mei 2009

Welstand bekeek singelontwerp

Al op 21 april heeft de Welstandscommissie Oost gesproken over de bruggen en het singelontwerp. Eindelijk zijn de [notulen] openbaar. Ik geef ze hier integraal weer, ook al is het een flinke lap tekst.

[begin quote notulen]

D2 Catharijnesingel
(Ont) Definitief ruimtelijk ontwerp
Aanvraag: Gemeente Utrecht, Projectorganisatie Stationsgebied
Het ruimtelijk ontwerp en de inrichting van de Catharijnesingel zijn in een eerder stadium aan het Atelier Stedenbouw gepresenteerd, maar het voorliggend stadium is nog niet aan het Atelier voorgelegd. De commissie beschouwt het als een correcte gang van zaken geen welstandsadvies over plannen te geven, voordat de supervisoren hierover een uitspraak hebben gedaan. Deze presentatie wordt daarom als informatief gezien.

D2.I Buitenruimteontwerp
Mevrouw Essing (IBU) licht toe dat de gemeenteraad het voorlopig ruimtelijke ontwerp heeft vastgesteld, met inbegrip van twee moties waarin de wens is uitgesproken het gebied een groenere uitstraling te geven en de continuïteit van de singel en de relatie ervan met de entrees op de begane grond te versterken. Het voorlopig ontwerp is uitgewerkt tot definitief ontwerp. Na bestuurlijke vaststelling wordt het technisch ontwerp uitgewerkt. In de middenberm van de Catharijnesingel zijn bomen toegevoegd en aan de binnenstadszijde is het groen verdicht. Ten zuiden van de HC-brug is overbouwing mogelijk gemaakt. Wordt hiervan geen gebruik gemaakt, dan ontstaat ruimte voor de toevoeging van bomen. Beide opties staan voorlopig open. Ter hoogte van de expeditie-ingang voor het Muziekpaleis kunnen twee volwassen bomen worden geplaatst. De expressiviteit van de bebouwing vraagt een rustige inrichting van de openbare ruimte. Ook voor de bruggen is een ingetogen uitstraling nagestreefd. De westzijde van de singel krijgt een lineaire inrichting met een groen talud. Onderaan het talud wordt langs de waterlijn een looppad gecreëerd dat ter plaatse van de HC-brug en de Vredenburgknoop wordt onderbroken. De bovenzijde van het talud wordt begeleid door platanen. De binnenstadszijde van de singel krijgt een gevarieerde stenige kade-inrichting. In aansluiting op de bestrating van de binnenstad wordt in verschillende verbanden een gebakken eenheidsklinker van een forser formaat toegepast, waardoor de bestrating aansluit bij de maat van de bebouwing in het Stationsgebied. De afzoming bestaat uit brede natuursteenbanden. De geasfalteerde busbaan wordt voorzien van een roodbruine expoxylaag. Er vindt nog discussie plaats over de vraag of de natuursteenbestrating van Hoog-Catharijne in de buitenruimte moet worden voortgezet. Het resultaat van die discussie zal in het technisch ontwerp worden verwerkt. Het is een bewuste keuze geen fietsparkeervoorzieningen in de openbare ruimte op te nemen. Een stringent handhavingsbeleid zal het gebruik van de in de directe omgeving voldoende aanwezige stallingvoorzieningen moeten bewerkstelligen.

Reacties van de commissie
- Het Vredenburgblok ligt voor de rooilijn van de Catharijnesingelbebouwing en vormt een blokkade in de doorgaande fietsroute. Dit is een knelpunt. De commissie verwacht dat fietsers zich er niet van zullen laten weerhouden zich toch een weg via de kade te banen.
- Als belangrijk uitgangspunt in de hele planontwikkeling Stationsgebied geldt de noordzuidrichting van de Catharijnesingel. Deze discussie speelt bij het Entreegebouw. Ter versterking van de noordzuidrichting zou de bestrating niet ook op deze hoogte onderbroken moeten worden. Dit is een belangrijke keuze in het ruimtelijk ontwerp (geldt ook voor het continueren van de bomenrij).
- De bomen bij de ingang naar de expeditietunnel voor het Muziekpaleis roepen vragen op met betrekking tot de levensvatbaarheid (met name daglicht).
- Het is gewenst ondubbelzinnig te kiezen voor voortzetting van de bomenstructuur ten zuiden van de HC-brug.

D2.II Vredenburgknoop
Ontwerper Van der Ree geeft een toelichting. De Vredenburgknoop ligt op de T-splitsing van de Catharijnesingel en de Leidsche Rijn en bestaat uit een driehoekig complex van bruggen over de Catharijnesingel (langzaam verkeersbruggen en een HOV-brug) en twee over de Leidsche Rijn (langzaam verkeersbruggen en een brug voor autoverkeer). Op advies van de supervisor openbare ruimte wordt de bomenstructuur ter hoogte van de knoop onderbroken, waardoor de overgang als entree tot de historische binnenstad voelbaar is. Die drempelwerking wordt versterkt door de bollende voetgangersbruggen over de Catharijnesingel. Onderzocht wordt of de HOV-brug eveneens een lichte bolling kan krijgen. Op advies van het Atelier is er niet voor gekozen in het ontwerp een relatie te zoeken met elementen in de omgeving, zoals de trappartij bij het Muziekpaleis, maar is ontspanning gezocht in een benadering van de bruggen als eenvoudig vormgegeven autonome elementen. De bruggen over de Leidsche Rijn liggen horizontaal. Het brugdek voor autoverkeer bestaat uit drie rijstroken om ook voor de toekomst voldoende flexibiliteit te creëren en opstoppingen door afslaand verkeer te voorkomen. Het brugdek is smaller dan de rijweg, waardoor de kruising met het water wordt ervaren. Aan de voetgangersbrug over de Leidsche Rijn wordt een bordes gekoppeld, waar de wandelaar het uitzicht op het water kan genieten. Dit bordes met zitbank wordt in één gebaar ontworpen, waarbij wordt gestreefd naar een vormgeving die kort verblijf faciliteert, maar geen hangplek creëert. Bewust is niet gekozen voor koppeling van een dergelijke functie aan de brug naast het Muziekpaleis, om concurrentie met de daar ontworpen trappartij te vermijden.

Reacties van de commissie
- Van belang is dat snel- en langzaam verkeer van elkaar is gescheiden, in afwijking van het oorspronkelijke stedenbouwkundig model. De commissie vraagt zich echter af of deze knoop als complex van bruggen zal worden beleefd of eerder als verkeersplein. De interpretatie van een verkeersplein wordt versterkt door de hiërarchie die wordt gesuggereerd met het voortzetten van de laanbeplanting langs de HOV-baan; hierdoor lijkt de voetgangersroute ondergeschikt aan de HOV-brug.
Ontwerper Van der Ree licht toe dat het complex is benaderd als open ruimte in de stedelijke omgeving. De beleving van de brugfunctie ligt vooral in het zicht op de lengtewerking van de singel. De vide tussen de voetgangersoversteek en de HOV-brug is in dat opzicht van minder belang.
- Mede in het licht van de mogelijke beleving van het bruggencomplex als verkeersplein wordt aandacht gevraagd voor terughoudendheid in de bebording. Een bebordingsplan dient afgestemd te worden met het IBU.

D2.III Bruggen ter hoogte van de Knipstraat en de Mariastraat
Ontwerper Röling heeft ernaar gestreefd de bruggen op straatniveau een terughoudende uitstraling te geven en het 'spektakel' te beperken tot de wereld onder de brug. Het brugdek wordt gedragen door klassiek gevormde driedimensionaal uitgewerkte kathedrale bogen in wit beton, die weerspiegelen in het water. Het Atelier Stedenbouw heeft aandacht gevraagd voor een zorgvuldige kleurkeuze en de toepassing van hoogwaardig beton. Het ontwerp voor beide bruggen is identiek, de maatvoering verschilt: de Mariabrug heeft een breedte van 20,80 m, de Knipbrug is 15,60 m. De rand van het getoogde brugdek wordt schuin afgesneden en afgewerkt met een glasplaat met lichtlijn. De balustrade wordt aan de buitenkant van het brugdek bevestigd en bestaat uit wit gepoedercoate, gepuntlaste
gaaspanelen tussen stalen balusters met een leuning die de boog van het brugdek volgt.

Reacties
De commissie reageert positief op het ontwerp voor de bruggen. De voorzitter dankt de ontwerpers voor hun toelichting en in afwachting van het commentaar van de supervisoren zal een advies later worden afgegeven. Bij een volgende planbespreking is het gewenst aandacht te besteden aan de vormgeving van deelobjecten, zoals wegprofielen, de inpassing van trappen en dergelijke. Voorts is de commissie benieuwd naar de bemonstering en referentiebeelden.
Concluderend roepen de gegeven presentaties een aantal cruciale vragen en opmerkingen op. De noord-zuidoriëntatie van de Catharijnesingel en de lengtewerking daarvan zijn essentieel voor het ruimtelijk ontwerp. De lengtewerking wordt geaccentueerd door bomensingels, maar een onderbreking daarin gaat ten koste van de beleving. Ook de verschillen in bestrating ter hoogte van het Vredenburgblok lijken in dit verband ongewenst.
De beleving van de Vredenburgknoop verdient nadere studie; ervaar je deze als een brug of verkeersplein? In dat licht verdient ook een terughoudende bebording aandacht.
[einde quote]

Lees meer...

woensdag 16 april 2008

Watermoe



In de schetsen die tot nu toe van het vernieuwde Smakkelaarsveld circuleerden zijn de contouren van de oude gedempte binnenhaven, Het Leidsche Veer, aangehouden. (De foto is van rond 1900.) Toch lijkt het er op, sinds de consultatieronde die gisteren plaatsvond, dat dit toch niet zal worden uitgevoerd.

De ontwerpers en de geïnteresseerde burgers, die zich gisteravond over de nieuwe schetsplannen in het Infocentrum hebben gebogen, zijn het met elkaar eens. Water is leuk, maar niet teveel. Liever een groene ruimte, daar heeft tenminste iedere stadsbewoner wat aan, en niet een handvol botenlui. En zo zal het dan wel gaan worden.

Smakkelaarsveld nieuwe stijl is een veld, geflankeerd door veel fiets-, taxi- en busverkeer. De benaming park doet de ruimte teveel eer aan. Van de huidige beplanting wordt het maximale gehandhaafd, zolang er maar een HOV-baan van 7 meter breed doorheen kan. Het veld zal tamelijk sterk aflopen. Komende vanaf de hooggelegen bruggenknoop van Vredenburg, lopend richting de bibliotheek die tegen het spoor aangedrukt zal liggen, daal je ongeveer drie meter. De ingang van de bibliotheek zal wijzen naar Hoog Catharijne en bevindt zich iets boven het waterniveau van de ter plaatse herstelde Leidsche Rijn. De hoogteverschillen verwijzen naar de verschillen die men ook ziet langs de gracht: werf- en straatniveau. Het Muziekpaleis torent hoog boven het water, met trappen als bij de Bemuurde Weerd. De bibliotheekingang bevindt zich straks op werfniveau. Het vormt met het water een eenheid. Door kades aan te leggen en het veld ervoor erbij te betrekken kan een bijzondere eenheid ontstaan. Of het veld prettig is om te verpozen zal sterk afhangen van de geluidslast die men heeft van de bussen op de HOV-fly-over, van de fietsen die ongetwijfeld weer overal zullen worden neergezet en van de bezonning. Want het bibliotheekgebouw wordt zo hoog dat de zon moeite zal hebben om in de namiddag het veld te bereiken, zelfs in de zomer.

En er moet ook nog een bestemming worden gevonden voor de kleurige kunstwerken die er nog her en der staan. Hopelijk gaan de erfgenamen van de inmiddels overleden kunstenaar niet moeilijk doen. Het is mooi geweest. Tijd voor wat anders.
(foto Utrechts Archief, kaart gemeente Utrecht)

Lees meer...

maandag 14 januari 2008

Aanpassingen ontwerp

De gemeenteraad heeft vorige week bepaald dat het ontwerp van het brug- en van het poortgebouw over de nieuwe Catharijnesingel moet worden aangepast.

Hieronder volgt de tekst van de aangenomen Motie 3. Voor de volledigheid, een andere motie, die oproept om de rooilijn van 45 meter te respecteren over het hele singeltrace, zoals genoemd in amendement 55 van 4-11-04 op het Masterplan, werd verworpen. Dat zou een dermate grote vertraging opleveren dat daar weinig steun voor was.
Voor wie het allemaal abracadabra is: kijk even op het weblog van raadslid Gerda Oskam. Daar vind je een stukje heldere geschiedschrijving vanaf 2004 over dit aspect van de plannen.

Hier volgt de letterlijke tekst van Motie 3:

Constaterende:
● De raad heeft besloten dat het terugbrengen van het water in de Catharijnesingel een van de belangrijkste elementen in het stationsgebied is.
● In de BOO/BPO Vredenburg die op 3 maart 2006 is ondertekend, afspraken zijn gemaakt over een stadskamer, een middengebouw en een bruggebouw.
● Op 20 september 2007 een voorlopig ontwerp voor de Catharijneknoop is gepresenteerd dat een invulling geeft aan de randvoorwaarden uit de BOO/BPO Vredenburg.

Overwegende:
● De sociale veiligheid bevorderd wordt door zoveel mogelijk lichtinval en sociale controle door aanwezigheid van mensen, winkels, woningen en andere functies;
● De beleving van het groen langs de singel in het voorlopig ontwerp door de Catharijneknoop onderbroken wordt;
● De randvoorwaarden in de BOO/BPO Vredenburg ruimte bieden voor aanpassing van het ontwerp.

Vraagt het college:
● Het ontwerp voor de Catharijneknoop te optimaliseren door:
▪ de beleving van water en groen langs de hele singel te continueren, ook voor het Muziekpaleis en de Catharijneknoop;
▪ meer transparantie in het definitieve ontwerp van de stadskamer, het middengebouw en het bruggebouw te brengen;
▪ aan beide zijden van de singel en de verkeersweg sociale veiligheid te garanderen door zoveel mogelijk functies in de plinten, zowel overdag als ’s avonds, met zoveel mogelijk (dag)lichtinval;
▪ het middengebouw als een rank beeldbepalend gebouw uit te werken, en ten aanzien van de hoogte rekening te houden met de toekomstige functies in relatie tot de kwalitatieve stedenbouwkundige context.
● Het definitieve ontwerp voor de Catharijneknoop aan de raad te presenteren.

Lees meer...

zaterdag 22 september 2007

Stadskamer


De Catharijneknoop is de verbinding tussen het nieuwe HC-entreegebouw en het Radboudkwartier, dat een grondige verbouwing zal ondergaan. Midden op het talud van de singel komt een opvallend, haast vrouwelijk gebouw dat ongetwijfeld voor de stad een landmark zal gaan worden, hoewel ik persoonlijk niet overtuigd ben van de 'tijdloze schoonheid' ervan. Het grove spinragmotief op de glazen wanden vind ik detoneren met de rest. Het is nu een cut and paste-ontwerpje. Dat kan veel geraffineerder, toch? Maar het getuigt wel van durf en het biedt een welkom contrast met de onverzettelijke hoekigheid dat het hele gebied domineert.

Joeri Nortier was zo goed om voor dit weblog verslag uit te brengen van de informatieavond, afgelopen donderdag. Omdat de ruimte hier beperkt is heb ik een selectie gemaakt van zaken die betrekking hebben op de Catharijneknoop. Hier volgt het.

De belangrijkste reden voor de informatieavond was het afsluiten van de Bilaterale Ontwikkelingsovereenkomst/Bilaterale Projectovereenkomst (BOO/BPO) Radboud c.a. en Koppen OV-Terminal, waarin de grondcontracten tussen Corio en de gemeente zijn geregeld. Ook de verdere uitwerking van de BOO/BPO Vredenburg, waarbij de ontwerpen voor het plein zelf, het nieuwe entreegebouw en de Catharijnesingel een definitievere vorm hebben gekregen, was een aanleiding.

Na de sloop van het P&C gebouw moet er op die plaats snel een nieuw woon-winkelgebouw verrijzen. Er komt een vierkant blok met onderin winkels en de twee looproutes richting het Radboudkwartier en verder naar de OV-Terminal en bovenin appartementen.

Entreegebouw HC.

Het belangrijkste doel van de Catharijneknoop is om de vele vervoerstromen die langs dit punt komen in goede banen te leiden en ook in zekere mate op elkaar aan te sluiten. Zo moet het bijvoorbeeld mogelijk zijn om als voetganger die langs de singel wandelt het gebouw binnen te gaan en één van de twee hoofdroutes door nieuw HC naar het Vredenburg of het station te nemen. Ook moet het mogelijk zijn om over te stappen op een rondvaartboot. Het ontwerp volgt eigenlijk de opbouw van de singel zelf; een overkluizing van dik 100 meter lang en 20 meter breed over de singel, dan een tussengebouw dat even breed is als het groene talud en daarna weer een overkluizing die even breed is als de weg waar deze overheen gaat.

Gezien vanaf brug bij Muziekpaleis.

Als men vanuit het nieuwe entreegebouw richting het station loopt via één van de twee hoofdroutes, zal men eerst in de ‘city room’ (stedebouwkundigenjargon: stadskamer, stadserf) komen: een grote, open en glazen ruimte boven de singels. Vanuit hier kan men kiezen om naar buiten te gaan (langs de singel) of de roltrap te nemen naar de eerste verdieping, alwaar men één van de twee hoofdroutes vervolgt door het tussengebouw en over de weg heen, het huidige Radboudkwartier in. Het is echter ook mogelijk om de ‘City Hall’ over te steken via één van de twee luchtbruggen, al zal men dan wel in het entreegebouw al de roltrap naar niveau 1 moeten hebben genomen. Het tussengebouw, dat zo’n 8 verdiepingen telt en 42 meter hoog zal zijn, bevat naast winkels ook woningen, een museum, kantoorruimte en conferentieruimtes. Het is de bedoeling dat dit gebouw, in tegenstelling tot de omgeving, een soort van ‘iconische’ uitstraling krijgt.

Gezien vanaf Mariaplaats.

De overkluizing over de weg langs de singel zal niet open zijn en zal vooral winkels bevatten. Alleen in het midden van deze overkluizing zal een opening zijn, ter hoogte van de plek waar mensen kunnen overstappen op een rondvaartboot. Deze opening zal echter worden overbrugd door een speciaal ontworpen ‘tube’ van drie lagen waarin leisure en winkels zijn gevestigd.
De twee hoofdlooproutes tussen het Vredenburg en het station zijn de belangrijkste veranderingen aan het interieur van het huidige Hoog Catharijne. Deze twee verbindingen lopen recht door het Radboudkwartier naar het stationsplein oost. De looproutes worden ietwat breder (enkele meters) dan de huidige routes, maar worden wel substantieel verhoogd, waardoor het ‘claustrofobische’ wat HC nu heeft, minder wordt.


'Bruggenknoop'

In latere posts volgt meer over de nieuwe Stationsstraat, Smakkelaarsveld en de nieuwe singel.

Lees meer...

Pagina's