Initiatiefnemer en fan van onze mooie stad, Herbert Boland, woont vlakbij de bouwactiviteiten. Zijn drive om het naadje van de kous te willen weten en de mogelijkheid daarover een mening te kunnen ventileren, bracht hem er toe dit weblog te starten. Hij werkt bij Beatrijs Media Group en is bereikbaar via herbert AT bouwpututrecht.nl of 06-5587 6406.
Fotoblogger Rob van der Lingen is hartstochtelijk 'stadjer' en zingt overtuigend 'Als ik boven op de Dom sta'. Als hij niet door stad of stationsgebied zwerft op jacht naar dat ene bijzondere beeld van sloop of bouw, verdient hij nieuwe camera-attributen in de database-marketingwereld. Per mail te bereiken via rob at bouwpututrecht.nl.
Volgende week verdwijnt een stuk van de vermaledijde Gildetraverse en gaan ze vijf meter de grond in om riool aan te leggen. Terwijl de put op het Smakkelaarsveld verdwijnt trekken de gatengravers noord- en zuidwaarts.
Klik op het kaartje om te snappen wat er de komende tijd verandert.
- Vanaf woensdag 6 mei wordt het auto- en vrachtverkeer op het deel van de Catharijnesingel ter hoogte van het Vredenburg tijdelijk omgeleid via de Catharijnebak. Dit blijft zo tot augustus/september. Lokaal verkeer dient een lus te maken via Moreelsepark. Fietsers en hulpdiensten kunnen wel de bestaande route blijven gebruiken.
- Woensdagnacht weghalen deel traverse. Ik had eigenlijk gehoopt op een spectaculair wegtakelen van de het hele ding, maar het lijkt erop dat het stukje bij beetje gaat.
- In komende maanden: werk aan riool op diepte van 5 meter ter plaatse. Daarna werk aan kabels.
- Juni: busbaan, fietspad en trottoir komen terug op oude plek langs Smakkelaarsveld.
- De fietsroute lang FGH Bank wordt (tijdelijk) opgeheven. Er komt een vervangende route achter langs de nieuwe stalling.
Gelukkig is binnenkort de onbegrijpelijke fietskluwen van het Smakkelaarsveld achter de rug. Deze verkeersregelaar moet haar studieplekje maar elders zoeken.
Op het kaartje is het allemaal aangegeven.
Oh ja, het slopen en volstorten van de bak wordt op zijn vroegst eind van het jaar. De bak dient voorlopig nog om het verkeer om te leiden.
woensdag 29 april 2009
Door de bak
Deel of bookmark dit berichtdinsdag 28 april 2009
Hertzberger lijdt
"Het doet me enorme pijn dat het is afgebroken", aldus Hertzberger in deze recente [documentaire] van Geschiedenis 24 voor VPRO's Plaats van Herinnering. Hij verzoent zich zichtbaar moeizaam met de nieuwe plannen. "Het is weg, als een diersoort dat uitsterft. Ik ben daar uiterst gevoelig voor.
"Niemand heeft het ooit echt mooi gevonden. Ik ben geen architect die de mooiigheid aan de buitenkant voorop stelt." En ook: "De term Muziekpaleis is totaal iets anders dan ik in mijn hoofd had. Maar ik kan me er wel mee verenigen als het wordt bedoeld in de zin van paleis voor het volk. Want het hele idee van de drempeloze concertzaal, zoals dat was op het eind van de vorige eeuw, is nu een vanzelfsprekendheid, het is volstrekt verwezenlijkt."
maandag 27 april 2009
100,7 miljoen
Dat is het bedrag dat nu heel achteloos bij de geactualiseerde beschrijving van het muziekpaleis op de cu2030-site staat. Ok, dus dat is er uit de onderhandelingen met Heijmans gerold. Fijn dat we dat nu weten. Overigens moet dat werk nog officieel worden gegund.
'Reken maar dat we die kosten in de hand hebben', zei Harm Janssen laatst nog, zonder het eigenlijke bedrag te willen noemen. Dat lijkt te zijn gelukt. Saved by the economische crisis. Het bedrag is in lijn met eerdere voorspellingen/schattingen van de bouwkosten. Wat precies daaronder wordt gerekend, weet ik niet. Vermoedelijk geen sloop, niet de vier (?) architectenbureaus en wellicht ook een deel van de inrichting niet. De nieuwe muziektempel kost de stad dus wel wat meer dan dit bedrag. En dan laten we de uitwijklocaties en de exploitatieverliezen nog even buiten beschouwing. Wat we ervoor krijgen is een voor Nederland uitzonderlijk gebouw, niet in het minst door de [opzet en inrichting].
Op cu2030 staan nieuwe [images], in lijn met de maquette die we laatst hebben gefotografeerd. Ik ben altijd weer onder de indruk van het realisme dat men uit de computer kan toveren. Nu nog een impressie van zo'n gebouw met grijze lucht en regen. Dan ben ik helemaal overtuigd dat de technologie dienstbaar is. Waarom vermijden architecten dat toch zo? In de praktijk zal hun gebouw net zo vaak 'bewolkt' als 'bezond' zijn.
Het laatste ontwerp wordt overigens door een meerderheid van de weblogbezoekers als mooi of als 'oke' beoordeeld.
Het beeld is een impressie van de jazz-zaal. Illustratie: HH/Thijs Asselbergs.
De grond in
Zoals je weet ligt er langs de Catharijnebaan een aantal parkeergarages. De capaciteit daarvan wordt uitgebreid. Het gebied krijgt een forse uitbreiding in woningen en winkels, en men wil de bereikbaarheid voor autoverkeer op peil houden. Of je het er nu mee eens bent of niet, het is in het masterplan vastgelegd. Ik wil het nu hebben over hoe je een grote nieuwe ondergrondse garage bouwt in zo'n overvol gebied. Het blijkt minder verstorend dan ik aanvankelijk vreesde.
Ik heb geen kaartje en daarom maar een beschrijving. De garage komt onder de nieuwe singel, ter hoogte van het Poortgebouw en de Stadskamer, naast waar nu P&C ligt. De garage krijgt maar liefst vijf lagen onder het water! Er komt een aansluiting met de bestaande garage Vredenburg. De in- en uitritten komen langs de Catharijnesingel, op enige afstand, want de hellingshoek is redelijk groot. Je moet immers heel wat meters naar beneden.
Een bloglezer tipte me een artikel in het blad Geotechniek over bodemmetingen in het gebied. Ze hebben daarbij onderzocht hoe de bodem is opgebouwd en hoe stabiel deze is. Aan de hand daarvan kiest men de bouwtechniek en de dikten en afmetingen van de fundering.
Nu wordt het interessant. Want hoe ga je zo diep de grond in, zonder de omgeving te verstoren of enorme bronbemaling te hoeven doen? Men maakt gebruik van de wanden-dakmethode en van diepwanden. Ik ben geen bouwtechnicus maar zal proberen het uit te leggen.
De ondergrond bestaat uit een enorm zandpakket met een 5 meter dikke kleilaag op een diepte van 55 meter. Deze kleilaag is niet waterdoorlatend, in tegenstelling tot het zand erboven. Om deze laag te laten fungeren als een bodemafsluiting van de bouwput moeten er zogenaamde diepwanden worden aangebracht tot een diepte van maar liefst 58 meter. Dat is dus dieper de grond in dan de huidige afstand tussen de gevels! Dat gebeurt niet door een damwand de grond in te trillen, maar door een smalle sleuf uit te graven. Ja inderdaad, tot die enorme diepte. De sleuf is tijdens het graven gevuld met een mengsel van bentoniet (klei, hetzelfde als in de kattenbak!) en water, opdat de wanden van de sleuf niet instorten.
Als de sleuf klaar is worden er betonwanden met een lengte van 28 meter in gehangen. Het bentoniet wordt gemengd met cement en hardt vervolgens langzaam uit. Nu heb je een gigantische betonnen doos gekregen zonder een groot gat te hoeven maken. Het onderste cementbentoniet-deel vormt samen met de kleilaag een waterkering, het bovenste deel met de betonwanden houdt het zand op zijn plaats zodra men de garage gaat uitgraven.
Nu wordt het dak van de garage gemaakt. Eerst graaft men een laag aarde, klei en zand af tot waar het dak van de garage moet komen. Op het zand stort men nu beton dat uithardt en het dak van de garage vormt. Nu hebben de diepwanden zijwaartse steun gekregen en kun je feitelijk het gat uitgraven tot 15 meter diep en de verschillende vloeren en kolommen aanbrengen. Omdat er al een dak is, is de ruimte erboven weer beschikbaar voor werk en opslag. Erg fijn, omdat het al zo dringen is in dat gebied.
In werkelijkheid zal het wel veel ingewikkelder zijn dan ik het hier nu uitleg. Deze technieken zijn onder andere gebruikt bij de aanleg van de [Noordzuidlijn] en diverse andere garages in Nederland. Hopelijk hebben ze daar zoveel ervaringen opgedaan dat we in Utrecht niet voor [verrassingen] komen te staan.
Wil je meer lezen over de bouwtechnieken, ik heb een paar links verzameld.
Wiki's: wanden-dak, diepwand, bentoniet. Uitleg met duidelijke graaffoto: Volker staal en Funderingen.
zondag 26 april 2009
Polygoon
Toevallig kwam ik deze [Polygoon-journaaluitzending] tegen. Het toont de sloop van de oude Jaarbeursgebouwen met dynamiet, de omvangrijke opgravingen en de eerste voorstellingen in het Muziekcentrum. Nooit geweten dat er ooit een circus met leeuwen heeft opgetreden. Veel plezier!
donderdag 23 april 2009
Wiet Baggen en Lowi Sturrus
He, zijn dat hoofdrolspelers uit een nog onbekend werk van Tolkien? Of tweede generatie flower power? Misschien wel. Maar wat ze zeker zijn is auteurs van taaie luchtrapportages voor de gemeente en Arcadis.
Misschien zijn het wel schuilnamen. Want zo'n dankbaar werk is het niet sinds een aantal mensen enige tijd geleden heeft besloten het proza te gaan lezen. Anyway, to the point. De luchtrapportages van twee grote projecten zijn geactualiseerd. Hier volgende de links. Een waarschuwing vooraf: niet geschikt voor oppervlakkige lezing.
Luchtrapportage Muziekpaleis april 2009
Luchtrapportage OV-terminal 2009
dinsdag 21 april 2009
Catharijnesingel final
[bericht volledig aangepast 22-4] De Welstandscommissie en het college hebben zich gisteren gebogen over het definitief ontwerp van de Catharijnesingel. Op donderdagavond 7 mei wordt het nieuwe ontwerp gepresenteerd tijdens een Raadsinformatieavond. Dan krijgen we ook een nieuw 3d-filmpje te zien. Ik ben dan vooral benieuwd hoe HC in dat filmpje zal worden gevisualiseerd en of de 140 meter overkapping realistisch te zien zal zijn. Want dat was ooit het idee achter het vragen om een serieuze ruimtelijke simulatie van het totale gebied.
Een paar opvallende zaken. Het aantal geplande bomen is flink toegenomen ten opzichte van eerdere ontwerpen. Ik denk dat de oostoever ter hoogte van V&D mogelijk een stuk groener wordt maar dat langs het Muziekpaleis de bomen zullen ontbreken. Het is daaronder een en al kelder. Dat is toch überhaupt een probleem voor het stuk vlakbij HC: de wortelruimte is erg beperkt, net zoals nu vlak langs de tunnelbak. Dus bomen inplannen is leuk, maar het zullen eeuwige adolescenten blijven.
Hoe snel een straat weer groen wordt, is bijvoorbeeld te zien aan de reconstructie van de Weerdsingel-West en de Vleutenseweg. Er is zeker tien jaar nodig om een straat een overwegend groen aanzien terug te geven. De twee getoonde beelden van de Catharijnesingel zouden kunnen zijn gemaakt in 2030. Dit is echt bouwen voor de komende generatie: geen instant satisfaction zoals bij het vastgoed.
Verder zijn de werfpaden, de jaagpaden noem ik het maar, onder de Vredenburgknoop geschrapt. Je kunt nu niet meer vanaf het terras van de bibliotheek een wandeling langs de buitenoever van de singel maken. We worden geregeerd door de reflex van risicouitsluiting, en ja, onder zo'n brug zou best eens een struikrover kunnen zitten. Maar aan de andere kant, het zou geen aantrekkelijk wandelpad zijn geworden, het is daaronder redelijk donker.
Jammer. Maar gelukkig zijn er wel werfpaden gepland bij de Knipstraat- en Mariaplaatsbrug. Dan krijg je hetzelfde idee als bij de Monicabrug. Dan kun je een flink stuk langs een groene oever lopen midden in de stad!
Overigens denk ik ook dat het werfpad aan de zuidzijde mooi zou kunnen doorlopen naar de steiger of werfkade onder het Poortgebouw, waar mogelijk straks een aantal boten zal gaan afmeren. Of dat zo is kan ik niet halen uit de plaatjes die nu zijn vrijgegeven.
NB Op de tweede foto zie je ook een vrachtauto de expeditiekelder van het Muziekpaleis inrijden ter hoogte van de Korte Koestraat en RAF.
Jumbostalling
Kortgeleden heeft de projectorganisatie een presentatie-avond gehouden rondom de fietsenstalling onder het nieuw te bouwen stationsplein west. De beelden bij de post zijn van het voorlopige ontwerp van de stalling en het plein. Even puntsgewijs wat waarnemingen.
- Definitieve ontwerp wordt eind van het jaar verwacht. Bouwvergunningaanvraag in 2010.
- Dit maakt onderdeel uit van de art. 19 procedure van de OV-terminal, die nog niet is voltooid.
- De sloop van de sporthal, die nu op de beoogde plek 'hangt', gebeurt in twee delen. Eerst het zuidelijke deel. Dan worden de reizigers langs het Beatrixgebouw geleid. Als dat klaar is wordt ook het noordelijke deel gesloopt. Men wil zo weinig mogelijk tijdelijke voorzieningen hoeven treffen.
- Dit jaar vindt ontruiming van de twee of drie cafeetjes plaats die daar momenteel nog zitten. De sporthal is al enkele jaren geleden buiten gebruik gesteld en is op wat rommel na, leeg.
- Sloop van de sporthal is ook voorzien in 2010, evenals de eerste bouwwerkzaamheden, oplevering plein en stalling: 2013.
- Ontwerp van de twee stationspleinen en Jaarbeursplein staan los van elkaar. Een VO van het Jaarbeursplein wordt later dit jaar verwacht. Dit plein zal zich in de toekomst uitstrekken tot aan de overkant waar het gebouw van Postkantoren BV staat en het hotel van Amrath is gepland. Dat houdt in dat de Croeselaan daar geheel zal verdwijnen. Onder het plein is een parkeergarage gepland. De garage naast NH verdwijnt immers. Het Jaarbeursplein nieuwe stijl wordt als evenementenplein ingericht, met verkeersstromen zoveel mogelijk langs de randen. Het plein zal 250 bij 100 m worden, dat is voor Nederlandse begrippen groot.
- De stationspleinen en de oost-west traverse worden met natuursteen uitgevoerd om het een beetje nette uitstraling te geven.
- Opvallend aan het ontwerp is de enorme trap, een 'luie trap' door de trage opgang. Ook dit is opgezet als een verblijfsruimte, met zitgedeelten en bordessen. De mensenstromen vinden plaats met de 4 roltrappen aan de zijkanten. De trap nodigt uit tot zitten en kijken. Door de opzet met knik tekent zich op het snijpunt van de denkbeeldige loodlijnen een podium af.
- Onder de trap komt dus de veelbesproken drielaagse fietsenstalling. Hoe de layout wordt is men nog niet uit. Men wil er 5000 plaatsen realiseren, maar dat lijkt amper te lukken. Tegenwoordig moet je rekening houden met allerlei vreemde fietsentypen en dat maakt het er niet simpeler op.
- De enige fietseningang komt aan de Jaarbeurspleinzijde. De uitgang voor reizigers is boven op het plein via een centrale trap. Aan de achterzijde is niets. Daar loopt de Mineurslaan. Dat zal in de toekomst no go gebied worden. Daarover later meer.
- De beoogde capaciteit is 5000. Ik verwacht dat de stalling geheel gratis zal worden. Temeer ook daar dit helpt om de zwerffietsen te voorkomen in een gebied dat duidelijk een kwaliteitsimpuls moet gaan krijgen.
- Andere stallingen zijn de bestaande Noordertunnel en mogelijk een nieuwe stalling in de buurt van de westelijke opgang van de Rabobrug. In totaal moeten er aan de westzijde 8000 stallingsplaatsen komen, waarvan eenderde betaald.
Pff, toch weer een enorm stuk geworden. Ik stop er nu mee. Ben vast wat vergeten, maar dat is dan jammer.
[Beelden: Kraaijvanger Urbis]
maandag 20 april 2009
Ultrafijn
Als je deze [TNO-publicatie] mag geloven zijn de huidige maatregelen om fijnstof terug te dringen vermoedelijk niet effectief om de gezondheid te helpen. De reden: de echte ziekmaker is veel kleiner, komt veel vaker voor dan we wisten en over welke invloed deze heeft is nog zeer weinig bekend: het ultrafijnstof.
Mijn voorzichtige conclusie zou zijn: maatregelen om 'schonere' motoren te bevorderen helpen niet. De echte maatregelen liggen in werkelijk terugdringen van autoverkeer op basis van fossiele brandstoffen.
Met ieder nieuw inzicht, met ieder nieuw [meetgegeven] wordt de verwarring rondom de luchtkwaliteit groter. We denken er steeds meer grip op te krijgen, het tegendeel gebeurt.Een werkelijk duurzame oplossing kan gevonden worden in rijden op stroom of rijden op waterstof. Alle andere technologieen zijn op termijn doodlopende routes.
Volgens de hoogste meneer van Shell is de elektrische auto eigenlijk niet meer dan een hype. Hij doet me denken aan de hoogste meneer van IBM die in de jaren zestig voorspelde dat de wereld voldoende zou hebben aan vijf computers.
Voortgangsrapportage april
Sinds een kleine week is de [Voortgangsrapportage Stationsgebied april] uit. Geen omvangrijk document deze keer. Hier volgen een paar opmerkelijke punten.
- De rapportages worden vanaf nu voorzien van een fietsparkeerbalans. Daarin is opgenomen hoe groot capaciteiten en tekorten zijn van een aantal locaties.
- Men voorspelt dat de overbouwing van de Stationsstraat nog dit jaar zal aanvangen.
- Het HC-entreegebouw (incl. parkeergarage) zou de status van DO (definitief ontwerp) bereikt hebben en een bouwvergunningsaanvraag zou zijn gestart. Blijkbaar is dit ook nog iets uit de periode van de oude Art. 19-regeling. De doorontwikkeling van dit reuzeproject gebeurt heel stilletjes, men wijdt er geen publiek woord teveel aan. Wel opmerkelijk, omdat dit zo'n beetje het drukst belopen stuk Nederland zal worden.
- Besluitvorming over vastgoed op Stationsplein Oost vindt nog voor de zomer plaats.
- Het enorme gokpaleis van Holland Casino is van de baan. Er komt mogelijk de komende tijd een bescheidener bouwplan naar buiten. De koppeling met de megabioscoop is losgelaten, dat plan wordt ook aangepast. Ik lees in het stuk dat er geen parkeerkelder meer komt.
- Besluitvorming over het Jaarbeursgebied is verder uitgesteld tot najaar of later.
- Het westelijk stationsgebied heeft aanmerkelijk meer de wind eronder. Het stadskantoor is qua plannen vergevorderd, het kantoor Aurora is erbij gekomen en de herontwikkeling van het Knoopterrein wordt in mei bekrachtigd. Het rapport meldt dat de moties van de gemeenteraad ten aanzien van voorbeeldproject CO2-reductie en levendige buitenruimte letterlijk worden opgevolgd. Mogelijk volgt er dit jaar nog een voorlopig ontwerp van 'de Knoop'. Het bestaande gebouw zal verdwijnen en er komt iets voor terug dat aanmerkelijk hoger zal worden.
- Met ING Real Estate wordt druk onderhandeld over verwerving van gebouw Cranenborch om het te slopen voor het tramtrace. Gebouw Leeuwensteyn (dat tegen de sporthal is aangebouwd) wil men herontwikkelen. Ik verwacht dat als dat doorgaat, dat gebouw compleet gesloopt zal worden en dat er iets nieuws verschijnt op die footprint, maar wel met de nodige overhang.
- Heymans heeft de finale aanneemsom voor Muziekpaleis en bruggenknoop ingediend. Er is nog niets over naar buiten gebracht. Men wil in juli het werk gunnen.
- Oplevering van het Muziekpaleis staat nog op medi0 2012, aanvang bouw op september dit jaar.
- Deze maand verschijnt er een studie over groene daken en groene gevels.
- Geen woord over de actiegroep die pleit voor behoud van de historische bebouwing aan de Van Sijpesteijnkade...
zaterdag 18 april 2009
Twitteren?
Twitteren is een onnozele en ijdele bezigheid, tenzij het echt over iets gaat. Om te kijken of dit laagdrempelige microbloggen ook iets kan betekenen voor Bouwput Utrecht, hebben we een [account] aangemaakt en deze op het weblog gelinkt.
[Edit] Bovendien kan iedereen per mail nieuwtjes posten naar u5twdn@twittermail.com. Zet de boodschap in de body en blijf binnen de 140 tekens, dat is alles.
We stellen ons voor dat iedereen die door het stationsgebied komt of er woont of werkt en iets opmerkelijks ziet dat te maken heeft met de bouwwerkzaamheden daarover in 140 tekens een berichtje stuurt. Alle berichtjes worden dan automatisch doorgeleid naar twitter/bouwput. Maar hoe we dit moeten organiseren is me nog niet helemaal duidelijk. Het is eigenlijk een variant op Twitter: niet een persoon staat centraal maar een project.
Ben je beter thuis in deze technologieën dan wij en weet je hoe we zoiets kunnen oplossen, reply even of stuur een p.b. Wie weet kunnen we zo een levendige 'stationsgebied tweet' opzetten.
[Edit] Via Twittermail is het adres u5twdn@twittermail.com aangemaakt. Lezers van het weblog mogen daarop posten om het te testen. In de linker kolom, onderaan, staat onder het kopje "Flitsjes" een link naar het Twitter-kanaal.
De volgende stap is naar een SMS-nummer...
vrijdag 17 april 2009
Nieuwe vz jury
De jury van de architectenselectie voor de bibliotheek++ heeft een nieuwe voorzitter. Veenman heeft vanwege gezondheidsredenen de opdracht teruggegeven. Zijn opvolger is Bart Bleker, oud-bestuurder van ABN AMRO Bouwfonds en Twijnstra Gudde en van huis uit een civiel ingenieur uit Delft. Het komt geen moment te vroeg, want volgende week maandag, heb ik me laten influisteren, komen de zeven architectenbureaus hun visies weer presenteren. Lees [meer].
DO Catharijnesingel in Welstand
Aanstaande dinsdag praat de Welstandscommissie met de ontwerpers van de buitenruimte van de Catharijnesingel en de talloze bruggen. De ontwerpen zijn namelijk inmiddels in fase van definitief ontwerp gekomen.
De projectorganisatie kondigde een tijd geleden aan dat er een speciale gemeenteraad- en publiekspresentatie zal worden georganiseerd, met een 3D-filmpje in de hoofdrol. Een nadere aankondiging ontbreekt tot op heden.
Wel buigt de Commissie Welstand & Monumenten Oost zich zogezegd aanstaande dinsdag om 10.40 uur over de definitieve ontwerpen. Aanwezig zijn ontwerpers Van der Zande, Van der Ree en Röling. Locatie Regentenzaal, Zwaansteeg/Springweg 102d.
donderdag 16 april 2009
Stof
Zo, de burgemeester is door het stof en zal zich de volgende keer wel twee keer bedenken voordat hij een telefoontje pleegt met een nieuwsmedium. Barbertje hoefde niet te hangen, want Utrecht is overwegend wel in zijn nopjes met Barbertje.
Op de rechtse 'nieuwssites' is het gescheld over deze 'linkse graaier' niet van de lucht, maar ik denk dat als deze onderbuikers in Utrecht zouden wonen, ze zich wat milder zouden uitdrukken. Hoewel mensen die deze taal bezigen het woord nuance nog niet zouden kennen als het op hun voorhoofd getatoeëerd zou staan.
De burgervader zou hieruit nog wel eens sterker kunnen komen dan hij erin ging. Ook al kan de Raad spreken van verloren gezag, bij de burger zou het nog wel eens net andersom kunnen zijn. Ze zien iemand die vanuit zijn gevoel opereert, strijdlustig is en iets durft te doen wat eigenlijk niet mag. Je mag het niet hardop zeggen, want dan ben je vast heel erg politiek incorrect, maar stiekem heb je toch wel sympathie voor de man doordat hij de pers frontaal aanviel. Nu deze energie weer ombuigen naar echte kwesties waar deze stad mee worstelt.
Over tot de orde van de dag. Welke orde dan? Afgelopen dinsdag was er een informatieavond over het ontwerp van de jumbo-fietsenstalling aan de westzijde van de OV-terminal en het ontwerp van het stationsplein-west. Een post met wat plaatjes daarover volgt dit weekend. Ik wil daarbij met name ingaan op de aansluitingen met de omgeving, want de ruimtelijke opgave is interessant maar ook complex.
Aanstaande maandag komen de zeven (inderdaad allemaal) architectenbureaus weer opdraven voor de nieuwe jury in verband met de selectieprocedure voor de bibliotheek. Er wordt zorgvuldig op toegezien dat ze allemaal dezelfde visie presenteren, hoewel ze in hun antwoorden op de vragen van de jury van nieuwe inzichten mogen getuigen. Dat is natuurlijk niet tegen te houden.
Op de achtergrond speelt het 'naar voren gehaalde uitgestelde beroep' waarbij de partijen Rapp+Rapp, VMX en de gemeente hun argumenten schriftelijk aan het Hof hebben kunnen kenbaar maken. Een nieuwe zitting is nog niet gepland.
Ik heb nog geen aanvullend beeldmateriaal van de Aurora boven water kunnen krijgen. Ben wel benieuwd naar de exacte locatie en de mogelijkheden om op dat gebouw windmolens te plaatsen, om maar een zijstraat te noemen. Maar Evelop en NS Poort communiceren door zo nu en dan een brokje info naar buiten te gooien en er daarna weer stug het zwijgen toe te doen. Het is lastig te begrijpen, want men zou de bouw parallel aan het Stadskantoor willen laten plaatsvinden, maar dat gebouw is inmiddels al in fase van DO.
Om de tijd te doden een plaatje van het retro-spitstrammetje dat ze bij ebay.co.at op de kop hebben getikt en nu vrolijk zijn baantjes over het Smakkelaarsveld trekt. Verder beelden van de verontrustend uitdijende zwarte spaghetti in de put op het Smakkelaarsveld. Wat moet daar in hemelsnaam allemaal wel niet doorheen!
Een laatste waarneming: de nieuwe fietsenstalling ter plaatse, met de ambigue mededeling "gratis stallen" loopt nog niet echt vol. Liever nog de fiets aan een verkeersbord midden in de loop, dan in een rekje.
Van Haren stalling
Ik zag ze net nog druk werken om het op tijd af te krijgen, maar vanaf vandaag is het stationsgebied weer een fietsenstalling rijker.
De suggestie voor de locatie is afkomstig van Wijk C-ers, die zich een kelder onder schoenenwinkel Van Haren herinnerden. Van het een kwam het ander en zo woekeren we met de immer schaarser wordende ruimte als opmaat voor een gigantisch ruimteprobleem dat ons over een jaar of twee hard zal gaan raken.
De nieuwe stalling is bereikbaar vanaf de Lange Koestraat, is duidelijk herkenbaar aan het uithangbord en biedt ruimte aan 150 fietsen, waaronder ook de buitenmaatjes met bakken voor en achter. De dagstalling is gratis en beheerd. Gratis wordt steeds meer de norm lijkt het. Men betaalt een luttele 50 cent als men het vehikel de nacht laat doorbrengen.
Openingstijden: ma-woe: 7.00 - 0.00 uur, do-zat: tot 04.00 uur, zo: 11.30 - 0.00 uur.
dinsdag 14 april 2009
Kusje met een busje
Hagelnieuw, het vierde nulletje op de teller was nog maar net doorgedraaid. Maar wat trekt hij fantastisch op. Zeker als je naar beneden zoeft vanaf het taxiplateau! Oranje springt op rood. Wat maakt het uit, dat doet het zo vaak...
Nieuwe kolos: Aurora
Een nieuw gebouw duikt op in het stationgebied: Aurora. Het is door NS Poort en Evelop al een tijd geleden [aangekondigd], maar was nog nauwelijks concreet. Inmiddels is er een voorlopig ontwerp van bekend gemaakt. De duurzaamheidsambities van het gebouw liggen hoog. Zoals je ziet is het gesitueerd tussen Van Sijpesteijnkade en Stadskantoor. De hoogte is vergelijkbaar met dat van de nieuwbouw van de Rabobank: een flinke joekel dus, zo'n 90 meter als ik het plaatje mag geloven.
Dit schrijft de cu2030-site erover: Het kantoor heeft de werknaam ‘Aurora’ meegekregen en biedt 25.000 m2 ruimte. Beide partners werken nu verder aan het Definitieve Ontwerp. Het ontwerp is geïnspireerd op de vorm een ijsberg en een gletsjer en draagt de naam van de godin van het poollicht, Aurora. De bouw vindt tegelijkertijd plaats met die van het Stadskantoor, om de overlast zoveel mogelijk te beperken.
Het gebouw wordt een voorbeeld van economisch haalbare duurzame energie oplossingen. Voor de duurzame energietoepassingen wordt gezocht naar een mix van al bestaande en nieuwe technieken. Zoals warmte en koude opslag, zonne-energie, grote serres voor exta daglicht en verwarming, kleine windturbines op het dak, maar ook nieuwe technieken zoals een gelijkstroom elektriciteitsnet. Uitgangspunt is dat de toepassingen economisch en technisch verantwoord zijn en tegelijkertijd een voorbeeld voor duurzame energietoepassingen in de toekomst. De keuze voor de locatie, naast het station, draagt bij aan een verminderde uitstoot van CO2. Het kantoor is immers uitstekend met openbaar vervoer bereikbaar voor gebruikers en bezoekers.
Geen woord nog over de huurder. Dat is vreemd, want zonder bestemming wordt er niet gebouwd. Trekt Econcern er zelf in?
Ik zal eens achter verdere plaatjes aangaan. Als ik me niet vergis is [KOW] de architect. Meer nieuws volgt.
OV-terminal planning
In deze [post] kondigde ik aan dat ProRail geen haast maakte om de aanbesteding van delen van de OV-terminal te starten. De reden was de onzekerheid die voortvloeit uit het lopende beroep tegen de bouwvergunning van woonwinkelgebouw De Vredenburg - de reikwijdte van die zaak is groot. Inmiddels heeft ProRail een aangepaste planning gepubliceerd.
Deze staat op [cu2030], maar de wijzigingen zijn niet bijzonder ingrijpend, gelukkig maar. Het komt nu neer op een gemiddelde vertraging van 3 maanden op de start van de aanbesteding van stationsgebouw, aanpassen spoor 1 t/m 4, aanpassen perrons 3 t/m 5 en tramhalte oostzijde. Dat zal in dit kwartaal gebeuren.
Het fietsgebouw wordt wel 6 maanden later: aanbesteding: Q3 2009, bouw: Q 4 2009 - Q4 2010.
Maar het komt er wel op neer dat het opbreken van de tramhalte Moreelsepark en de bouw van het fietsgebouw nog wel dit jaar zullen plaatsvinden. Zonder interventie van bezwaarprocedures, voor de volledigheid erbij noemend.
Ik verwacht ook ieder moment de halfjaarrapportage van de projectorganisatie stationsgebied in mijn mailbox. Daar zal weinig nieuws in staan, maar hopelijk wel een realistische planning voor een aantal projecten.
Het feit dat de wethouder een aantal theatervoorstellingen heeft aangekondigd die in september achter de blauwe schutting zullen plaatsvinden, doet de indruk wekken dat men niet meer gelooft in begin van de bouw van het winkelgebouw voor die tijd. Stemt mij niet echt vrolijk, als ik eerlijk ben.
En ondertussen verlegt de grootste opponent van de plannen zijn aandacht naar burgemeester Wolfsen, graaft een fijn [kuiltje] voor hem door een beroep te doen op de WOB, en de beste man tuint er, door heftige emoties overmand, nog met open ogen in. Allemachtig. Kan iemand hem alsjeblieft tegen zichzelf in bescherming nemen?
zaterdag 11 april 2009
Artikelen
Voor de liefhebber heb ik hier twee recente tijdschriftartikelen over onderwerpen uit het stationsgebied.
Het eerste betreft een artikel uit Oud-Utrecht over de cultuurhistorische aspecten van de bebouwing aan de Van Sijpesteijnkade. [Download] (bron en copyright: Vereniging Oud-Utrecht)
Het tweede is erg technisch en gaat over grondmechanisch onderzoek dat is uitgevoerd ter hoogte van de Rijnkade. Het doel ervan is te kijken hoe stabiel de grond is in verband met de geplande bouw van de vijflaagse parkeergarage die deels onder de herstelde Stadsbuitengracht zal komen te liggen, ter hoogte van het Poortgebouw. [Download] (bron en copyright: Geotechniek)
donderdag 9 april 2009
Van Sijpesteijnkade krijgt support
Zou sloop van de Van Sijpesteijnkade nu een van die gevoelige punten zijn waar het 'demissionaire' college nu liever geen besluit over neemt? Hoe dan ook, Harm Janssen heeft vandaag naar aanleiding van een motie van D66, GroenLinks, SP en Groep Mossel gezegd dat er geen besluit wordt genomen totdat de Raadsinformatieavond (nu) en bespreking in de Raadscommissie Stad en Ruimte achter de rug zijn.
ProRail heeft een sloopvergunning aangevraagd dat het hele rijtje betreft, met uitzondering van het pand dat net achter de monumentale boom schuil gaat. NS Poort wil het gehele gebied gebruiken voor ontwikkeling van kantoren.
Je kunt de tekst van de motie onder andere [hier] lezen. Het is geen motie die ons de adem beneemt, maar er spreekt wel erkenning uit voor een legitiem streven. Janssen lijkt me niet de man om sentimenteel te doen over het verdwijnen van dit rijtje, maar misschien dat vele stemmen en partijen nu eens wel kunnen leiden tot een aanpassing van het Masterplan. Aan de andere kant, het Masterplan schrijft helemaal niet exact voor wat er op elke vierkante meter moet komen. Dus wat aanpassen?
Misschien kan worden gekomen tot een deal waarbij NS Poort wel de vierkante meters kan realiseren maar daarbij het rijtje integreert tot een architectonische noviteit. De grote zaal van Vredenburg krijgt immers ook een nieuw leven. Het kan wel, als je maar wilt.
Overigens, aan de andere kant van het westelijke gebied wordt momenteel een drie verdiepingen tellend [noodgebouw], dat door Rabobank werd gebruikt, neergehaald. Op 1 juni moet het terrein leeg opgeleverd zijn. ProRail wil daar een deel van het busstation en mogelijk een tramhalte gaan realiseren. Geen verlies aan erfgoed door de sloop van dit gebouw...
Sloop bak
Tussen de rijen bouwvergunningen van schuurtjes en dakkapellen heb ik met veel geduld (wat is die pagina met gemeenteberichten een drama zeg, naar de galeien met die programmeur) de sloopvergunning kunnen terugvinden voor de tunnelbak en de viaducten. Op 25 maart is deze afgegeven. Bezwaar, iemand?
Op 1 april vind je in datzelfde rijtje berichten, tussen tuinmuur en dakterras de volgende bouwvergunning:
voorheen Vredenburgpassage 77
het bouwen van het muziekpaleis
Mooi gevonden ook, het woordje 'het'.
woensdag 8 april 2009
Enquete Muziekpaleis
Gisteren is er in de Welstandscommissie gesproken over het Muziekpaleis naar aanleiding van de bouwaanvraag. Het was niet de eerste keer dat dit op de agenda stond. Wat de commissie vindt van het definitieve ontwerp lezen we over twee weken.
Nu hebben aardig wat bloglezers gereageerd op de foto's van de nieuwste [maquette]. Reden om een enquête te plaatsen. Reageer maar!
We hebben om redenen van volledigheid ook nog even de [oude maquettes] op de foto gezet.
dinsdag 7 april 2009
Wijk C vooruit?
Vandaag maakte het college een plan bekend om Wijk C een lift te geven.
Ik citeer: "De gemeente Utrecht gaat komende maanden samen met bewoners en bedrijven een ontwikkelingsvisie voor Wijk C maken. Wijk C moet een aantrekkelijke wijk worden met een volwaardige plek in de binnenstad. Dit heeft het college vandaag besloten. De plannen met het stationsgebied bieden mogelijkheden om het woon- en werkklimaat in Wijk C te verbeteren. Punten die aan bod komen zijn de kwaliteit van de openbare ruimte, de verkeerscirculatie en herstel van de singelstructuur. De ontwikkelingsvisie moet eind deze zomer klaar zijn."
Grappig. Gisteren las ik dat het [Wijk C-komitee] ondertekenaar is van de brief aan de Europese minister van milieu. Inzet van de brief: de gemeente bakt er qua luchtkwaliteit niets van en moet openheid geven over verkeersgegevens. Indien niet: dan geen uitstel van de maatregelen met als uiterste consequentie (en uiteindelijk doel, denk ik samenzweerderig) stopzetten van alle werkzaamheden in het stationsgebied.
Nou ja, je schaakt op meerdere borden, niet? Misschien is het wel net als Noord-Korea: de VS een beetje sarren, maar eigenlijk gewoon vriendjes willen zijn.
Overigens, vandaag is bekend gemaakt dat Brussel [akkoord] gaat met de Nederlandse luchtkwaliteitsaanpak (NSL), en dus ook met dat van Utrecht. Menigeen zal nu opgelucht ademhalen.
Activiteiten
De nieuwe stalling op het Smakkelaarsveld is open. Marc Unger (projectleider OV-terminal) en Harm Janssen knipten zich vanochtend een weg naar binnen.
Fietsers weten de stalling inmiddels te vinden en hij is inderdaad gratis, ook al doet de beheerderscabine bij de ingang anders vermoeden. Over een maand of wat krijgt de stalling nog z'n cabine aan de andere zijde. Het is voor Utrecht een unieke voorziening: het klokje rond bewaakt en gratis. Het idee is dat de beheerders het hele gebied een beetje in de peiling houden.
Hieronder nog foto's van de leidingenput en het aanbrengen van de door studenten creatief gephotoshopte schuttingbeelden. Ze zijn er al een flink eind mee gevorderd. Het is sjieker, maar ook veel ingetogener dan de oude beelden. De graffiti zit er nu achter. Heel fijn.
14 april: VO Stationsplein West
Meepraten over het voorlopig ontwerp (VO) van het nieuwe Stationsplein West kan op dinsdagavond 14 april.
Aan de jaarbeurszijde van het station komt vanaf 2012 een geheel nieuw plein: Stationsplein West. Het sluit aan op de westelijke entree van de toekomstige OV-terminal en het Stadskantoor. Het ziet eruit als een enorme trappenpartij. Daaronder komt een meerlaagse stalling voor 5000 rijwielen. Het is bij benadering gesitueerd waar nu de oude sporthal Catharijne en de kroegjes zitten. Straks is daar geen kat meer nodig om de muizen weg te houden.
Het VO van plein en stalling is bijna klaar. Het zal worden gepresenteerd door Dick Baggerman (Kraaijvanger Urbis, ook betrokken bij Rabobank-nieuwbouw) en Mathieu Derckx (eigen bureau), de verantwoordelijke architecten. Daarna kan men verder praten met plannenmakers en architecten. Plaats: Infocentrum, aanvang 19.30.
maandag 6 april 2009
Opnieuw infoavond Van Sijpesteijnkade
Aanstaande donderdag 9 april staat de bebouwing aan de Van Sijpesteijnkade weer op de agenda van de raadsinformatieavond. (De eerste keer was immers geannuleerd, toen de raad De Weger naar huis stuurde.) Deze bijeenkomst staat gepland in de raadzaal van 19.30 tot 20.15 uur. Dit is een openbare avond en meepraten mag. Voorstanders van behoud: een goed moment om je stem te laten horen. Aanmelden via www.utrecht.nl/raadsinformatieavond.
Stalling S'veld morgen open
Met een kleine ontbijt-ceremonie zal morgenochtend wethouder Stationsgebied, Harm Janssen, de eerste 1250 stallingplaatsen op het Smakkelaarsveld openen. Deze stalling is gratis en 24 uur bewaakt.
De rest van de stalling wordt over twee maanden gerealiseerd, als het werk aan de kabels en leidingen ter plaatse is voltooid. Als je net na 8 uur komt, kun je er als een van de eersten je rijwiel kwijt.
Of Janssen het nog niet druk genoeg heeft, met het onttakelde college en de extra portefeuilles, mag hij ook aanstaande donderdagavond de nieuwe illlustraties op de blauwe schutting onthullen.
Hij zal aankondigen dat er deze zomer spectaculaire activiteiten in de bouwput zullen gaan plaatsvinden. Zou hij doelen op de aannemer die er begint? Dat zou ik al tamelijk spectaculair vinden. Ik heb zo'n vermoeden dat hij iets anders bedoelt. Misschien klassieke concerten...
zaterdag 4 april 2009
Singelontwerp in detail
De presentatie van het definitieve singelontwerp is nabij: op 7 mei staat het om 19:30 uur in de raadszaal geprogrammeerd. Interessant in dit kader is dit [stuk] van de raadscommissie, dat in detail gaat over de uitwerking en over hoe de motie M3-Catharijneknoop (doorlopende singelbeleving, groener, transparanter, veiliger) is uitgewerkt.
Het is behoorlijk jammer dat een gezichtsbepalend onderdeel van dit project bij een private partner ligt: Corio. En ook nog eens dat het ontwerp van dit gebied niet synchroon loopt. Het ontwerp van de Catharijneknoop (Stadskamer/Poortgebouw) zal in de singelpresentatie een rol spelen maar wel met in het achterhoofd dat het definitieve ontwerp daarvan pas over een half jaar zal worden getoond. Ik hoop vurig dat die lelijke witte belijning uit het Stadskamerontwerp verdwijnt: het suggereert continuiteit in Hoog Catharijne, maar blokkeert de singel. Dat kan echt veel geraffineerder!
Een paar waarnemingen:
- Het ontwerp geldt voor het gebied tussen de bruggen bij Mariaplaats en Knipstraat, het gebied daarbuiten (Geertebolwerk en Paardenveld) volgt later.
- Er zijn ten opzichte van het voorlopig ontwerp veel bomen toegevoegd en bij het Muziekpaleis tien kuipbomen. De groene omzoming is bijna volledig en een singel waardig. Bij de Rijnkade is echter nauwelijks groen voorzien, waarom is mij niet duidelijk. Hopelijk komt dat 'voorzetgebouw' met woningen er niet. We moeten al leven met het Poortgebouw, dat is al genoeg verstoring van het singelprofiel, dunkt me. Over dit gebied loopt een aparte studie.
- In dit ontwerp wordt gezinspeeld op groene gevels en daken in de omgeving. Daarover is echter nog niets concreets te zeggen, aangezien het rapport daarover in april zou verschijnen maar ik het nog niet heb gezien. Ik weet zeker dat daar een aantal mensen met belangstelling naar uitziet.
- De kosten om dit stukje singel te maken zijn maar liefst 54 miljoen. Voor het noordelijke stukje wordt nog financiering gezocht.
vrijdag 3 april 2009
Muziekpaleis in welstandcie
Aanstaande dinsdag is er een vergadering van de Commissie Welstand & Monumenten waar het Muziekpaleis op de agenda staat. De aanleiding is de bouwaanvraag. Het aardige is dat Hertzberger en collega-architect Fransen er zullen zijn voor een toelichting.
Zoals je kunt zien op de fotoreeks van gisteren, is de gevel toch wat anders geworden dan op de computerimpressies die overal circuleren. De gevels aan de noord- en zuidzijde zijn doorzichtig glas geworden, de oost- en westgevel zijn gesloten, met kleine ronde, verspreid aangebrachte openingen.
Omstreeks deze tijd lopen ook de bouwteam-besprekingen met Heijmans, waarin het bestek wordt doorgerekend, op zijn eind. Dat betekent dat het Muziekpaleis, na jarenlange studies, nu zijn finale incarnatie heeft bereikt. Bekijk de maquettefoto's nog maar eens goed, of ga zelf naar het infocentrum voor een kijkje.
Het punt staat om 11.15 uur op de agenda, de locatie is Regentenzaal, Zwaansteeg / Springweg 102d.
donderdag 2 april 2009
Maquette Muziekpaleis
In het gemeentelijke infocentrum is een hagelnieuwe maquette van het Muziekpaleis neergezet. Het geeft de laatste stand van het ontwerp weer. Ga er maar van uit dat het ook zo zal worden.
Opvallend is dat je nu goed de gevelafwerking kunt zien. De straatzijde een grote glaswand. Oost- en westzijde een gesloten grijze gevel met kleine ronde openingen. Rob en ik waren wel onder de indruk. 
Het wordt een bijzonder gebouw, een soort culturele mierenhoop. Gekleurde trappen en routes brengen je bij de juiste zaal. Laat de plaatjes maar voor zich spreken. Ze staan op bouwputbeeld.blogspot.com. Zoekplaatje: waar staat de engel?
NB. We hebben er ook een plaatje van de aandoenlijke lucifershoutjesmaquette van Muziekcentrum Vredenburg bij gedaan. Het is net de sloop ervan, halverwege. Vooruitziende blik, die maquettebouwer.
Hoppen
Een mooi [nieuwtje] op Alles over Utrecht: elektrische bevoorrading van de binnenstad met de Cargohopper. En dat zonder extra subsidie. Minister Cramer komt er zelfs, in haar dienstauto met A-label, voor naar U.
Kom op college/stadsbestuur: hier rijdt de toekomst! Bestel die dingen! Maak er gezellig lange treintjes van. Ze zien er nog olijk uit ook nog. Verplicht ook de grote ketens in de binnenstad om het ook zo te doen, op straffe van het moeten bijhouden van een soort boeren-mineralenboekhouding, maar dan over uitstoot van viezigheid door transport van hun trucks.
Stadskantoor stapje verder
Het college heeft deze week een klap gegeven op het DO (definitief ontwerp) van het casco van het Stadskantoor. Hoe het gebouw eruit gaat zien is genoegzaam bekend. Van de inbouw is een VO (voorlopig ontwerp) vastgesteld. Nieuwe beelden hebben we (nog) niet, alleen wat nieuws over de voortgang van dit grote project.
Terwijl alle aandacht uitgaat naar ontwikkelingen aan de oostzijde van het station, wordt in stilte hard doorvergaderd en getekend aan een van de grootste stadskantoren die Nederland zal gaan tellen: er komen 2500 werkplekken op in totaal 60 duizend vierkante meter.
De gemeente huurt het gebouw voor tientallen jaren van NS Poort, de grondeigenaar, die de ontwikkeling op zich heeft genomen. De Europese aanbesteding van de bouw gaat deze zomer van start. Over de architect hoeft gelukkig niet meer te worden gesteggeld. Dat is Kraaijvanger Urbis, die in het stationsgebied een smakelijk belegde boterham verdient omdat ze ook het bestuurscentrum van Rabobank op hun naam hebben.
Wat zich weinig mensen zullen realiseren is dat het stadskantoor net zo hoog wordt als de nieuwe Rabobank. Ga maar naar buiten en zie de twee kranen aan de Croeselaan, die nu zo'n beetje op hoogte zijn, boven alles uittorenen. Projecteer dat maar naar de lege ruimte tussen spoor en Mineurslaan.
Het persbericht noemt het heel braafjes "Het Stadskantoor is vanaf 2012 een belangrijk herkenningspunt in het Utrechtse stationsgebied." Dat zou moeten luiden: "De bouw van het Stadskantoor zal in 2010 menigeen in verwondering doen omhoog kijken. Ze zullen er een joekel van een gebouw zien verrijzen."
Utrechters kunnen straks voor bijna alle gemeentelijk diensten op één plek terecht. In het gebouw komen Accountantsdienst, Dienst Burgerzaken & Gemeentebelastingen, Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling, Stadsontwikkeling, Dienst Wijken (deels), Dienst Stadswerken (deels), Gemeentelijke Geneeskundige & Gezondheidsdienst (GG&GD), Dienst Ondersteuning, Bestuurs- en Concerndienst, Projectbureau Leidsche Rijn, Projectorganisatie Stationsgebied en college van burgemeester en wethouders. Niet alle diensten of onderdelen gaan mee naar het Stadskantoor. Wijkbureaus en de onderdelen van Stadswerken op de Cartesiusweg blijven waar ze zijn.
Op dit moment is men bezig met een inpassingsplan. Daarbij is de samenwerking tussen organisatieonderdelen maatgevend, onafhankelijk van de dienst. Zo kort mogelijke lijntjes dus. Dit plan en het DO van het interieur worden nog voor de zomer gepresenteerd.
De entree komt op het verhoogde stationsplein west. Voor de medewerkers komen onder het gebouw 2200 fietsparkeerplaatsen en 270 parkeerplaatsen. (Menige ambtenaar wordt zo uit de comfortabele auto gedwongen.) Onder Stationsplein West komen overigens 5000 openbare fietsparkeerplaatsen.
woensdag 1 april 2009
Lichtspel
Zaterdag was het [Earth Hour]. Op een groot aantal plaatsen op de wereld is het licht gedurende een uur uitgezet.
In Nederland heeft het niet zoveel gedaan, maar hoe anders was het bijvoorbeeld in Parijs, Hong Kong of Las Vegas. The Boston Globe heeft met behulp van fotografen van Reuters een prachtige [beeld-pagina] gemaakt waarbij je met een druk op de muisknop zelf het licht van, noem eens wat geks, the Houses of Parliament, kunt uitzetten.
